Ha, gezellig, Bosatlas!

De Bosatlas, dat was vroeger het territorium van mijn broer. Zo ongeveer fulltime zat hij met zijn armen om die atlas heen (die toen nog ongeveer twee bij twee meter was, herinner ik mij) naar de kaarten te kijken. Ik geloof dat hij ze, nadat hij ze jarenlang geïnternaliseerd had, zo kon oplepelen hoeveel terpen er per vierkante kilometer in de omgeving van Nytsjerk-Fluezen lagen.

Zelf kon ik niks met die informatie. Ik had weinig belangstelling voor erosie, mergelwinning en aanverwante geografische onderwerpen, en sowieso geloof ook dat de Bosatlas, met al zijn feitjes, tabellen en kaarten, toch vooral het domein van de man is.

Gisteren was ik dan ook de enige vrouw bij de presentatie van de nieuwe Bosatlas. Nou ja, bijna de enige vrouw; de andere twee vrouwen komen later in dit verhaal aan bod. De nieuwe Bosatlas gaat niet meer alleen over keersluizen en veengebieden, maar ook over allemaal hotte nieuwe trendy onderwerpjes. Ja, je moet wat, als atlasmaker; dat je een landkaart kunt maken is sinds Google Earth niet meer zo’n unique selling point.

Dus zien we op de kaarten ook waar alle voedselbanken van Nederland liggen, en de blijf-van-mijn-lijfhuizen, hoeveel fietsdiefstallen er per regio zijn, waar men zoal in armoe leeft, waar de mensen de meeste schulden hebben, en hoe vaak er op verschillende plekken in het land wordt gereden onder invloed. Er zitten ook Al Gore-kaarten in, van een toekomstig Nederland onder diverse ongunstige waterpeilen. Ha, gezellig, Bosatlas! Ik ging bijna naar die oersaaie terpen terugverlangen.

Een mevrouw van Wolters-Noordhoff legde uit dat de Bosatlas er was om greep te krijgen op de Nederlandse identiteit. Ze plaatste de atlas in de ‘discussie over de indentiteit’ en het canon van de geschiedenis. Daarna kwam Balkenende de atlas bevoelen, en die zei dat het een mooi product was van een land waar we trots op mochten zijn. Cue de concertpianiste, die haar eigen versie van Vijftien miljoen mensen inzette.

En toen kon deze Nederlandse (ik) het echt niet meer aan. Dat identiteitsgezeik, die Nederlandse canons-van-van-alles-en-nog-wat, die Week van de Democratie, dat Nieuwe Volkslied, en bovenop dit alles Vijftien miljoen mensen. En Balkenende. Ik wilde alles wel zijn, behalve Nederlander. Gewoon even voor één dag kunnen zeggen dat ik Zimbabwaan was. Of Belg, desnoods. Maar ik ben zo Nederlandmoe.

Aaf Brandt Corstius