Getuige ‘tegen heug en meug’ verhoord

Het proces tegen Willem Holleeder draaide deze week om twee getuigen. De ene werd dood gevonden in zijn huis. De andere vreest voor zijn leven en is achter gesloten deuren gehoord.

Formeel heeft de dood van getuige Bram Zeegers weinig betekenis voor de zaak tegen Willem Holleeder. De rechtbank en de verdediging hebben hem gehoord. Daarmee is de rol van de „kroongetuige” Zeegers uitgespeeld.

Maar ook bij de rechtbank kwam het hard aan dat de man die vastgoedbaron Willem Endstra een stem gaf, het leven heeft gelaten. En daarom stond rechtbankvoorzitter Rino Verpalen dinsdagochtend even stil bij de getuige die hij een week eerder nog had gecomplimenteerd om zijn precieze en heldere antwoorden.

Daarna ging de rechtbank over tot de orde van de dag. Die bestond deze week deels uit het bespreken van de vermoedelijke afpersing van Willem Endstra. De rechtbank nam de relatie door die Endstra had met Holleeder. Daarbij ging de rechtbank terug naar 1993, toen Holleeder vrijkwam na het uitzitten van zijn straf voor de Heinekenontvoering.

Ook besprak de rechtbank een aantal mishandelingen die hem door het Openbaar Ministerie worden verweten. Zo zou Holleeder iemand in elkaar hebben geslagen op het Millenniumfeest dat Endstra in IJmuiden gaf tijdens de jaarwisseling van 1999 op 2000. Holleeder erkende dat hij die nacht „een paar klappen” heeft uitgedeeld, maar sprak verklaringen van getuigen over zijn extreme agressiviteit tegen.

Belangrijker was de bespreking van een incident eind 2002 op het kantoor van advocaat Bram Moszkowicz. Daarbij werd Endstra, zo blijkt uit vele verklaringen in het dossier, bedreigd door Holleeder, diens medeverdachte Paja M. en een aantal andere Joegoslaven. Cruciaal is in dit geval de verklaring van een voormalig secretaresse van Moszkowicz.

Volgens deze getuige heeft zij Holleeder, Paja M en Endstra de kamer van Moszkowicz naar binnen zien gaan. Wat daarbinnen precies gebeurd is, heeft de secretaresse niet kunnen zien, maar haar sfeertekening is veelzeggend. Ze was naar eigen zeggen bang voor Holleeder.

Holleeder reageerde met de mededeling dat hij wel vaker met Endstra op het kantoor van Bram Moszkowicz kwam, omdat „Wim (Endstra, red.) dat wel gezellig vond”. Maar hij ontkende dat hij Endstra in aanwezigheid van Paja heeft bedreigd. Waarom zou de secretaresse van meneer Moszkowicz deze verklaring dan hebben afgelegd? wilde de rechtbank weten. „Ik weet het niet edelachtbare. Ik kan hier niets mee”, zo verklaarde Holleeder voor de zoveelste keer in het proces.

De rechtbank lijkt inmiddels nog weinig geloof te hechten aan deze ontkenningen van Holleeder. Hoe Holleeder zijn best ook doet om de geloofwaardigheid van Endstra’s verklaringen te ontkrachten, er zit veel materiaal in het dossier dat die verklaringen bevestigt.

In een poging om daar wat aan te doen, introduceerde Holleeders advocaat Jan Hein Kuijpers deze week een nieuwe getuige. Deze man, iemand uit het criminele milieu, wilde alleen maar komen praten als zijn identiteit niet bekend zal worden. Deze getuige Y., die volgens Kuijpers vreest voor de gevolgen als zijn identiteit breed bekend wordt, zou uit eigen wetenschap kunnen verklaren over de werkwijze van Willem Endstra.

Na een lang debat over de noodzaak om deze getuige te horen zonder zijn identiteit vrij te geven, liet de rechtbank zich overtuigen om getuige Y achter gesloten deuren te horen. „Tegen heug en meug”, zo verklaarde rechtbankvoorzitter Verpalen.

Getuige Y., die wordt bijgestaan door Kuijpers’ kantoorgenoot Arthur van der Biezen, werd donderdagmiddag urenlang ondervraagd over zijn ervaringen met wijlen Willem Endstra. Over het verhoor en de informatie die daar is verstrekt, doet de rechtbank op 22 oktober nadere mededelingen. Tot die tijd ligt deze zaak stil vanwege de herfstvakantie.

Meer over de zaak, tijdelijk ook gratis voor niet-abonnees, op nrc.nl/holleeder