Diender blikt terug

Joop van Riessen: In naam der wet. Veertig jaar bij de Amsterdamse politie. Nieuw Amsterdam Uitgevers, 240 blz. €15,95

Begin jaren tachtig vonden de hoofdinspecteurs van de Amsterdamse politie, Joop van Riessen en Jelle Kuipers, een partij cocaïne en wapens op de kamer van commissaris Toorenaar, chef van de centrale recherche van de Amsterdamse politie.

Oud-hoofdcommissaris Van Riessen beschrijft die ‘inkijkoperatie’ in zijn boek In naam der wet – over zijn 40-jarige dienst bij de Amsterdamse politie – als onderdeel van een operatie om corruptiepraktijken bij het Amsterdamse korps uit te roeien, waar hij nauw bij betrokken was.

De vondst in Toorenaars kluis leidde niet tot disciplinaire maatregelen. ‘Integriteit stond begin jaren tachtig kennelijk niet hoog in het vaandel van politieke gezagsdragers’, schrijft Van Riessen. Later zou hij opnieuw botsen met ‘de politiek’, als gevolg van de IRT-affaire. De commissie Wieringa stelde de Amsterdamse driehoek van korpschef Nordholt, Hoofdofficier Vrakking én commissaris Van Riessen in het ongelijk met het besluit om het IRT-team wegens ongeoorloofde opsporingstechnieken te ontbinden. De Amsterdamse hoofdrolspelers moesten bestraft én ontslagen worden, was het advies.

Van Riessen en korpschef Nordholt moesten zich een paar weken na het Kamerdebat melden bij onder anderen minister Ed Van Thijn. Het werd een schreeuwpartij, schrijft Van Riessen. ‘Nordholt greep in, pakte me bij mijn hoofd en drukte mij met grote kracht half onder tafel. „Joop, Joop, hou op, je wordt ontslagen als je niet ophoudt”, riep hij’.

Van Riessens boek is een opmerkelijk – en leesbaar – overzicht van een politiekorps dat zich ontwikkelde van een autoritaire, naar binnen gekeerde organisatie tot een belangrijk speler in de stad op het gebied van het ontwikkelen van veiligheidsbeleid.

Alle spraakmakende affaires passeren door de persoonlijke bril van Van Riessen de revue: de opkomst van heroïne, provo, de Bijlmerramp, de krakersrellen, het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima, de Eurotop in 1997. Hard nieuws ontbreekt, het meeste is al uitgemeten in de media.

Aardiger zijn daarom soms de alledaagse inkijkjes, zoals het werkbezoek van een politiechef uit Moskou, een man met en lange leren jas en een wonderlijke hoed. Na drie dagen belt de ambassadeur, of Van Riessen de man wil vertellen dat Boris Jeltsin hem heeft ontslagen. Word je nou naar Siberië verbannen, vraagt Van Riessen. Nee, waarschijnlijk zou de man zijn loopbaan voortaan slijten op een klein kamertje van een Russisch ministerie.