Taalbegrip werkt niet onder narcose

Mensen die onder narcose zijn, kunnen gesproken zinnen niet meer begrijpen, en ook niet in hun geheugen opslaan. De hersengebieden die betrokken zijn bij die twee processen werken onder verdoving niet.

Dat schrijven Matthew Davis en zijn collega’s van de universiteit van Cambridge in Engeland deze week in hun online publicatie in de Proceedings of the National Academy of Sciences . Eén à twee op de duizend mensen herinnert zich na een operatie hoe die verlopen is, en die ervaringen zijn traumatisch. Voor anesthesisten, die mensen onder narcose brengen, is het belangrijk om dit te weten. De onderzoekers zien hun studie als een eerste stap naar beter inzicht in het brein onder narcose, of tijdens een andere vorm van verlaagd bewustzijn.

Wie wel eens met een soezende partner heeft geprobeerd te praten, weet dat in slaap dommelende mensen hun taalbegrip verliezen. Maar wellicht dringen de zinnen wel tot hen door, en kunnen ze alleen geen antwoord geven.

Davis rekruteerde twaalf anesthesisten voor zijn onderzoek. Allemaal gingen ze drie keer 12 minuten de fMRI hersenscanner in: een keer helder, een keer in een lichte roes, en een keer onder zwaardere narcose, beide opgewekt met het middel propofol. In lichte roes konden de deelnemers nog traag praten met de onderzoekers. Onder zware verdoving reageerden ze met onverstaanbaar gemompel op hun naam.

In de scanner kregen de proefpersonen gesproken zinnen te horen, of een nietszeggende ruis. Die gesproken zinnen konden eenduidig zijn, of woorden bevatten met meer betekenissen (zoals het Engelse woord ‘dates’, dat dadels of data kan betekenen).

Bij het horen van de gesproken zinnen was in alle drie de gradaties van bewustzijn een hersengebied actief dat betrokken is bij het begrijpen van spraak. Het lichtte niet op bij het horen van ruis. Dat wijst erop dat de deelnemers ook bij een verlaagd bewustzijn de gesproken woorden nog herkenden.

Maar de hersengebieden die in wakkere toestand actief zijn bij het horen van ambigue woorden, waren stil tijdens de lichte en de diepe verdoving. En gebieden die actief zijn bij het zich herinneren van woorden en zinnen, deden met name bij de grootste bewustzijnsverlaging niet mee.

De resultaten tonen dat hogere spraakfuncties het eerst worden uitgeschakeld wanneer het bewustzijn vermindert door narcose, en daarna het woordgeheugen. De onderzoekers denken dat hetzelfde gebeurt bij in slaap vallen, en bij mensen met een verlaagd bewustzijnsniveau.