Sterven voor een bankstel

Schrijver Arnon Grunberg reist voor de tweede keer door Afghanistan. Eerste deel in een serie; vanaf morgen op de kunstpagina.

Oorlog gaat gepaard met de beste bedoelingen en ook mijn bedoelingen zijn uitstekend als ik me voor de tweede keer in mijn leven meld op de luchtmachtbasis Eindhoven voor een vertrek naar Afghanistan.

Het vertrek heeft wat van een reünie. Na een kwartiertje loop ik sergeant Harry tegen het lijf die zichzelf Uncle Fester noemt en met wie ik in de zomer van 2007 genoeglijke uurtjes heb doorgebracht voor de Burger King op Kandahar Air Field.

„Er is veel veranderd”, zegt Uncle Fester. „We doen meer. Daarom gaat er ook meer mis.”

Dit lijkt me een logische verklaring waarom er veel misgaat.

„Heb je er zin in?” vraag ik.

Uncle Fester haalt zijn schouders op.

„Ik zie het zo”, zegt hij, „deze uitzending is een nieuwe bank.”

„Een nieuw wat?”

„Een nieuw bankstel. Deze uitzending betekent voor mij lekker zitten. En ik ben heus niet de enige die zo denkt. Anderen doen het voor rolluiken of overgordijnen.”

Om van deze informatie bij te komen loop ik naar de taxfreeshop waar ik kolonel Sjaak tegenkom.

Kolonel Sjaak vertelt dat hij wil onderzoeken of er in Nederland interesse bestaat om vruchten uit Uruzgan te importeren.

„Wat groeit er in Uruzgan?” vraag ik.

„Het gaat vooral om gedroogde vruchten”, zegt hij, „gedroogde abrikoosjes, krenten, rozijnen. De kwaliteit van de krenten en rozijntjes is nog niet te best, ik denk dat het net genoeg is voor krentenbollen. Maar ik ga monsters meenemen en ik ga zelf ook proeven.”

Een Nederlandse krentenbol met krenten uit Uruzgan, een ontroerend voorbeeld van wederopbouw. In theorie, nog moet de eerste Afghaanse rozijn Nederlandse bodem bereiken.

Ik neem afscheid van de kolonel, voor je het weet heb je het tot diep in Afghanistan over gedroogde vruchten. Dan zie ik Uncle Fester weer en ik kan niet naar hem kijken zonder een bankstel te zien.

De Nederlandse militairen die zijn gesneuveld in Afghanistan zijn misschien gesneuveld voor een nieuwe eettafel of een tv.

Dat is niet tragischer dan sterven voor een betere wereld. Volgens de filosoof John Gray is een betere wereld toch een utopie. Dat kan van een nieuw bankstel niet worden beweerd.

Defensie heeft dit verhaal gescreend op informatie die de veiligheid van de troepen in gevaar kan brengen. De tekst is niet aangepast.