Rustig op de veranda

Thurston Moore en Michael Gira bekeerden zich tot folk.

„Met simpele middelen iets krachtigs maken, dat vind ik de grootste uitdaging.”

Thurston Moore en Michael Gira hebben veel gemeen, al was het maar omdat hun muzikale geschiedenis nauw verbonden is met het New York van de jaren tachtig. Michael Gira was destijds voorman van Swans: rauwe, oneindig vertraagde en wrede muziek die de onderkant van de samenleving genadeloos blootlegde. Thurston Moore is nog steeds lid van Sonic Youth, al tijden druk in de weer met afwijkende stemmingen en elder statesmen van de alternatieve rock. Beiden hebben de akoestische gitaar omarmd, Gira met zijn project Angels Of Light en Moore met zijn solo-album Trees Outside The Academy.

Die titel slaat op Smiths College in Northampthon, Massachussets, zo ongeveer tegenover het huis van Moore. ,,Zo’n instituut dat typisch is voor New England”, zegt hij, ,,dichteres Sylvia Plath heeft er nog gestudeerd”. Terwijl de rusteloze, geladen muziek van Sonic Youth altijd synoniem was met het hectische New York, kan Trees Outside The Academy gerust doorgaan voor Moores New England-plaat. Moore schreef de nummers rustig thuis, op de akoestische gitaar, en nam ze met een stel uitgekiende begeleiders een stadje verderop in Amherst op.

,,Ook al een plek met een historische lading: het was vroeger van Robert Thurman, de vader van actrice Uma. Hij ontving er in de jaren zestig allerlei beroemde gasten, zoals Timothy Leary en de Dalai Lama. Die geest hangt er nog.” Moores akoestische gitaar is de basis van het geluid. Hij bespeelt die nog maar een jaar of tien. ,,Het lag niet voor de hand, tijdens de eerste jaren van Sonic Youth. Maar sinds een paar jaar schrijf ik liedjes op dat ding, ja, ook Sonic Youth-nummers. En die speel ik ook akoestisch in kelders of koffiebars, voor het echte Sonic Youth-nummers worden.”

Michael Gira, die het drukke New York verruilde voor de heuvels bij Woodstock, benutte de akoestische gitaar al bij het schrijfproces in Swans. ,,Maar vervolgens betrok ik de overige bandleden erbij en dan werd het alsnog iets dat zich vijftien minuten lang voortsleepte. Nu maak ik het nummer gewoon af, voor ik er anderen bij betrek. Wat je nu op de platen van Angels Of Light hoort zijn mijn liedjes die achteraf georkestreerd zijn, in plaats van een band die acht uur per dag op de nummers zwoegt.”

Swans werd berucht met traag slepende, bijna gewelddadig hard en log klinkende noise. ,,Dat is het cliché. Maar op een gegeven moment ging ik naar Bob Dylan en Leonard Cohen luisteren, en ik bewonderde hun vermogen met simpele middelen iets krachtigs en ontroerends te maken. Ik probeer nu met alleen een akoestische gitaar dezelfde intensiteit op te roepen. Dat vind ik een grotere uitdaging dan vertrouwen op het stoomwals-effect van veel decibellen.”

Op de platen van Angels Of Light wordt Gira doorgaans begeleid door geestverwante muzikanten, zoals de veelbelovende groep Akron/Family. Maar tijdens zijn komende optredens doet Gira het solo. ,,En ik heb het idee dat ik er aardig goed in geworden ben. Ik ben geen fantastische gitarist of geweldige zanger, maar in mijn eigen kleine wereldje voldoe ik. Ik heb er hard aan gewerkt, wekenlang de hele dag gerepeteerd, om de intensiteit te bereiken die ik wilde.”

Gira is altijd al gevoelig geweest voor de kracht van de drone, de doorgaande grondtoon die ook ten grondslag ligt aan veel vormen van folk. ,,Al tijdens Swans had ik er soms grote moeite mee van akkoord te veranderen. De drone is een touw, dat je door de song leidt.” Ook Thurston Moore mag dat wel, die magie van de folk, die tegenwoordig door een nieuwe generatie muzikanten herontdekt wordt. Moore en Gira brengen nogal wat van dat freakfolk-talent onder de mensen op hun eigen labels, Ecstatic Peace en Young God. ,,De interessante kanten van folk ontdek je gaandeweg, dat ligt niet zo voor de hand als je uit de punk komt.”

En wie weet is de waardering voor de charme van de akoestische gitaar wel een kwestie van leeftijd. Moore (49): ,,Misschien is het wel een oude-mannending. Lekker in de schommelstoel op de veranda, oude bluesnummers spelen, dat beeld. De resonantie van een akoestische gitaar is compleet ander dan die van een elektrisch exemplaar. Het is een veel intiemere sensatie, een oeroud gevoel. Daar hou ik van.” Gira (53): ,,Ik zie wel eens een oud filmpje van Swans op Youtube en dan zie ik een jongeman die vol geweld en woede zat. Ik heb geen spijt van die fase. Maar als je wat ouder bent, en een kind hebt, zie je pas wat echt telt in het leven, en hoe belangrijk het is om goed te zijn tegen de mensen om je heen.”

Angels Of Light: 13/10, Kikker Utrecht, 14/10, Vera Groningen, 15/10, Paradiso Amsterdam