Keziban krijgt kippenvel bij verhaal over wapens

Wapenbezit bij leerlingen op school wordt steeds meer een probleem. Een bus met vrijwilligers trekt door het land om leerlingen te overtuigen van de veel te grote risico’s.

Op de eerste dag dat Tjitte van Otichem voor de klas stond, kreeg ze van een leerling een mes tegen haar keel. Ze had de jongen de klas uitgestuurd. Hij was woedend, want hij dacht dat een schorsing zou volgen. „Ik was vreselijk geschrokken, en teleurgesteld. Een paar dagen later was hij alweer terug op school.”

Van Otichem is nu mentor op het Helen Parkhurstcollege in Almere en bezocht onlangs met een havo 4-klas de bus van de campagne ‘Loop jij wapenvrij?’. In die bus gaan drie vrijwilligers met leerlingen de discussie aan over wapenbezit op school.

Ook Praktijkonderwijs Almere, locatie Tompoesstraat, doet aan de campagne mee. In de bus, die geparkeerd is voor de school, hangen grote foto’s van slachtoffers van zinloos geweld. Tweedejaars leerlingen zijn aangedaan als ze de verhalen bij de foto’s horen.

Vooral het verhaal over Kerwin Duinmeijer, de 15-jarige jongen van Antilliaanse afkomst die in 1983 in Amsterdam werd doodgestoken, maakt indruk. Een lachende Kerwin op een foto kijkt hen aan. De leerlingen reageren ongelovig. „Hij lijkt wel een blije jongen”, zegt een leerling.

Keziban, van Turkse afkomst en een jaar jonger dan Kerwin is geworden, vond de verhalen ‘zielig’. Ze kreeg er kippenvel van, maar ze gaat zeker nog nadenken over wat ze heeft gehoord. Vrijwilliger Sander Nijboer (24) is „tevreden”. „Als er één leerling vanavond over nadenkt, dan vind ik dat we ons doel hebben bereikt.”

De campagne ‘Loop jij wapenvrij?’, een initiatief van de Stichting tegen Zinloos Geweld, is vorige week gestart. Tot half december zullen twee bussen 500 middelbare scholen door het hele land bezoeken. Belangrijke aanleiding is een aantal steekpartijen op scholen eerder dit jaar. Het doel is de dialoog te starten, zegt Sanne van Keulen, projectleider. Van Keulen vertelt dat uit cijfers blijkt dat het wapenbezit onder scholieren stijgt. Ze betreurt het „dat iedere leerling zich wel eens onveilig voelt.”

Onderzoeksbureau ITS voerde in opdracht van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap een Veiligheidsmonitor Voortgezet (Speciaal) Onderwijs uit. Uit dit onderzoek uit 2006 blijkt dat ongeveer 5 procent van de leerlingen een enkele keer of vaker een wapen bij zich heeft. Dat komt neer op ongeveer een leerling per klas. Onbegrip en discriminatie zijn de belangrijkste oorzaken van geweld op school.

„Hoeveel leerlingen denken jullie, dragen een wapen op school”, vraagt vrijwilliger Albert de Vries (24) aan leerlingen van het Praktijkonderwijs. De leerlingen antwoorden: „Heel weinig”, maar ze schatten dat buiten hun school zo’n 50 tot 75 procent van de mensen een wapen heeft. „Vaak horen we dat kinderen een wapen dragen omdat ze weten dat anderen een wapen hebben. Ze voelen zich onveilig. Het risico is dat ze niet vanuit een slachtofferpositie het wapen gaan gebruiken maar als dader”, zegt De Vries.

Nog een vraag aan de leerlingen: Hebben ze zelf wel eens te maken gehad met zinloos geweld? Twee 14-jarige meiden vertellen over „een man die met een slagersmes door het centrum van Almere liep” en „gek in zijn kop” was. Een blonde, stille jongen zegt niks. Als hem dezelfde vraag wordt gesteld, vertelt hij op zachte toon over geweld bij hem thuis. Een vriend van zijn moeder, die haar regelmatig lastigviel, kwam met een mes aan de deur en bedreigde haar.

Rob Sewratan, mentor van de klas: „Ik hoop dat de campagne helpt want wapenbezit bij leerlingen is een probleem. Ze voelen zich stoer en sterker. En onbewust kunnen ze naar hun wapen grijpen.” Sewratan weet dat er een aantal leerlingen van de Praktijkschool in een lokale bende zitten. „Het zijn moeilijk lerende kinderen. Alles wat ze op school is aangeleerd vergeten ze in een bende weer.”

Danny (14), die niet geschrokken is van alle informatie omdat hij weet dat veel mensen een wapen dragen, vindt bendes „oké” zolang „je maar gaat voetballen, en niet ramen enzo gaat ingooien”.