Handleiding voor moslim-astronaut

Een eerste Maleisische astronaut, Muszaphar Shukor, is vandaag – met een Amerikaanse en een Rus – vanaf het lanceerplatvorm Bajkonoer in Kazachstan met een Sojoez de ruimte in geschoten. De orthopedische chirurg uit Kuala Lumpur is de eerste moslim die tijdens de islamitische vastenmaand Ramadan de ruimte in gaat en in Maleisië zelf is de laatste weken een enorme aandacht besteed aan deze combinatie.

Shukor kreeg voor zijn tien dagen aan boord van het ruimtestation ISS een speciale handleiding mee voor „een moslim in de ruimte”. In achttien bladzijden staan regels nader geïnterpreteerd voor een plaats waar uur en tijd en dag en nacht zich aan de traditionele voorschriften van de koran onttrekken. Ook biedt het Shukor houvast wanneer hij in gebed richting Mekka dient te buigen en vaste grond plus een stabiel gebedsmatje ontbreken.

Jaren geleden ging al eens een Saoediër de ruimte in. Hij klaagde na afloop dat hij zijn geografische oriëntatie op de heilige stad kwijt was geweest.

De penibele gang van zaken rondom Shukor en de islam past in een algehele trend in Maleisië om nauwer aansluiting te zoeken bij de preciezen binnen de islam. Terwijl de eerste premier van Maleisië nog gefotografeerd kon worden met een glas whisky in de hand, is de huidige premier Badawi van huis uit een islamitische theoloog en is alcohol op officiële gelegenheden taboe. Recentelijk pleitten stadsbestuurders er voor om ook in hotels een strenger regime in acht te nemen.

Maleisië is een van de Aziatische landen die zich economisch met succes aan de status van Derde Wereldland hebben weten te ontworstelen. Zestig procent van de bevolking wordt gevormd door Maleiers; zij zijn islamitisch. De rest zijn Chinezen en Indiërs, wier welstand en opleidingsniveau veelal hoger liggen maar die zich door de Maleisische meerderheid gediscrimineerd voelen. Met name de intensivering van de islamitische kenmerken van de Maleisische staat, dat bijvoorbeeld in alle religieus getinte aandacht rondom de eerste astronaut tot uitdrukking komt, is voor Chinezen en Indiërs ongemakkelijk. Het afficheert hen nadrukkelijker als minderheden in een islamitisch Maleisië.

De reis van Shukor komt overigens voort uit een transactie van 1 miljard dollar tussen Maleisië en Rusland. Maleisië heeft gevechtsvliegtuigen in Rusland besteld.