Doorgaan met samenwerken na resolutie

De VS hebben Turkije gisteren opgeroepen „niets concreets te doen dat de goede samenwerking van de afgelopen jaren zou doorkruisen”. Turkije is boos over een resolutie in het Congres die Turkse moordpartijen in Armenië, begin 20ste eeuw, genocide noemt.

De buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden nam gisteren met 27 tegen 21 stemmen de niet-bindende, louter symbolische resolutie 106 aan. Deze roept de Amerikaanse president op om „de doelbewuste vernietiging van 1,5 miljoen Armeniërs” aan het eind van de Eerste Wereldoorlog „als genocide te erkennen”. Ronald Reagan (1981-89) is tot nu toe de enige Amerikaanse president geweest die de moordpartijen als ‘genocide’ heeft aangemerkt.

Turkije stelt dat van georganiseerde volkerenmoord geen sprake is en waarschuwde de afgelopen maanden voor ernstige gevolgen voor de bilaterale betrekkingen. Ook het Witte Huis is daarom sterk gekant tegen de resolutie.

De voorzitter van het Huis, Democrate Nancy Pelosi, is zelf een verklaard voorstander van de resolutie. Zij heeft eerder beloofd haar door te sturen naar het voltallige Huis, dat er waarschijnlijk in november over kan stemmen. Een meerderheid van 226 Afgevaardigden heeft aangegeven dan voor te stemmen.

Enkele uren voor de stemming waarschuwde de Amerikaanse president Bush nog dat „goedkeuring onze relatie met een belangrijke bondgenoot in de de NAVO en in de wereldwijde oorlog tegen terreur ernstig zou schaden”. Minister van Defensie Gates wees op het risico dat Turkije als vergelding de Amerikanen zou kunnen weigeren een luchtmachtbasis te gebruiken, hetgeen de bevoorrading van het leger in Irak zou bemoeilijken.

Enkele voorstanders van de resolutie noemden dit dreigende verlies van de Turkse militaire steun juist een argument voor een ja-stem: „Als ze dit aangrijpen om onze soldaten in Irak te ondermijnen, nou, dan zouden ze zich moeten schamen”, zei de Newyorkse Democraat Joseph Crowley.

Commissievoorzitter Tom Lantos hield de Afgevaardigden voor dat „we onze wens om solidariteit te tonen met het Armeense volk moeten afwegen tegen het risico dat onze jonge mannen en vrouwen in uniform een nog hogere prijs betalen”. Lantos zelf stemde voor.

De stemming in het Congres werd onder anderen bijgewoond door hoogbejaarde overlevers van het Turkse geweld in Armenië. Dit nadat catholicos Karekin II (het hoofd van de Armeens-orthodoxe kerk) op uitnodiging van voorzitter Pelosi al het ochtendgebed in het Huis had geleid.

Later op de dag sprak Pelosi ook nog met de Turkse ambassadeur in Washington, Nabi Sensoy, zonder resultaat. Sensoy en andere Turken woonden de stemming ook bij. Zij droegen op hun borst proteststickers. (AP)