‘De aandeelhouder is de grootste concurrent’

Unilever kondigde deze week aan drie van zijn zes fabrieken in Nederland te sluiten. Het voorlopig resultaat is dat nu alle fabrieken stilliggen door een staking. Volgens werknemers is de sluiting niet nodig.

Volgens Jan van Bemmelen is het probleem bij Unilever duidelijk. „De terreur van aandeelhouders is onze grootste concurrent.”

Van Bemmelen (56), die al elf jaar in de Calvé-fabriek van Unilever in Delft werkt, is aanwezig bij de stakingsmanifestatie in zalencentrum De Til in Giessenburg van vakbonden Bedrijvenbond CNV en FNV Bondgenoten. ‘Laat ons werken voor onze merken’, staat op het FNV-spandoek voor het centrum, waar vanochtend volgens de bonden 700 mensen waren.

Sinds gisteravond liggen de Nederlandse Unilever-fabrieken stil door een staking. Die staking is een gevolg van de reorganisatieplannen die Unilever deze zomer bekendmaakte. In het kader daarvan kondigde het bedrijf deze week aan de fabrieken in Delft, Loosdrecht en Vlaardingen te sluiten. Dat kost 474 banen.

Volgens de vakbeweging komt Unilever alleen maar tegemoet aan kortetermijndenken van de aandeelhouders. Die willen steeds hogere winsten, en zijn niet geïnteresseerd in werkgelegenheid op de lange termijn. De werknemers en de bonden hebben dit jaar plannen ontwikkeld waarmee het voortbestaan van de Nederlandse productievestigingen volgens hen kan worden gegarandeerd.

Volgens Unilever is de reorganisatie nodig om de concurrentiepositie van het bedrijf te versterken. In de fabrieken die gaan sluiten zou volgens Unilever structureel tegen hogere kosten worden gewerkt dan in andere Europese fabrieken. De drie andere Nederlandse fabrieken in Hellendoorn, Oss en Rotterdam blijven open, en zullen door investeringen en kostenbesparingen efficiënter worden gemaakt, zegt het bedrijf.

Bestuurder Lucas Vermaat van FNV Bondgenoten citeert voor de volgepakte zaal uit een personeelsadvertentie van Unilever. „Werken bij Unilever is een avontuur, je wordt continu uitgedaagd.” De stakers reageren met hoongelach.

Vermaat trekt de noodzaak van de maatregelen in twijfel. „We lopen allemaal goed. Unilever heeft de plannen die wij hebben gemaakt om de werkgelegenheid te behouden, naast zich neergelegd.” Het verdriet van de werknemers is volgens hem echt. „Unilever snijdt op een kille manier. Er is wel veel werkgelegenheid voor boekhouders en accountants.”

De bonden hadden Unilever een ultimatum gesteld om baangaranties te geven voor de productiemedewerkers, en om de „verslechteringsvoorstellen” voor de nieuwe cao in te trekken. Toen het ultimatum gistermiddag afliep, begon de staking die tot morgenmiddag zal doorlopen.

In Giessenburg zijn mensen van alle fabrieken samengekomen. Theo Vullings (52), die al 31 jaar voor Unilever werkt, is samen met collega’s van de sausproductie van de Unox-fabriek in Oss gekomen. „Ik ben hier voor mijn cao, die moet aantrekkelijker.” Vullings wil niet dat de atv-dagen gekort worden en de toeslag op zaterdag overeind blijft. „Maar we staan ook voor de andere fabrieken. Onze blijft nog open. Nog wel, het is niet bemoedigend als je ziet dat ze andere fabrieken sluiten.” Zijn collega’s knikken instemmend.

Afgelopen dagen was de sfeer in de Unox-fabriek volgens Vullings slecht. „Het leek alsof iedereen aan het vertragen was. Je kon merken dat iedereen met de staking bezig was.”

Ron van Kernebeek (51), die 29 jaar bij Unilever werkt, komt van de margarinefabriek uit Rotterdam. „De hoofdreden dat ik hier sta is dat Unilever zijn eigen gang gaat. Onderhandelingen zijn niet meer mogelijk. Ik wil me hier laten horen, ook om onze eisen kracht bij te zetten. We hebben genoeg van de afbraak.”

De meeste aanwezigen betwijfelen of Unilever alsnog op de eisen van de vakbonden zal ingaan, en zij sluiten een tweede staking niet uit. Deze staking wordt morgen om twee uur ’s middags beëindigd. Volgens de operators van de Unox-fabriek duurt het nog tot zondag om de productielijn op te starten.