Bloeddruk ook overdag meten

Rotterdam, 11 okt. De bloeddruk overdag én ’s nachts zijn belangrijke voorspellers voor ziekte en overlijdensrisico. De nachtelijke waardes zijn op zichzelf niet van groter belang dan die van overdag, zoals wel vaak gedacht wordt.

Dit concludeert een internationale groep artsen die ruim 7400 patiënten gemiddeld tien jaar volgde in verschillende studies. De Uruguayaanse patholoog José Boggia en collegae publiceren hun onderzoek deze week in het tijdschrift the Lancet.

De bloeddruk overdag is net zo belangrijk als de nachtelijke waarde om het totale risico op (vroegtijdig) overlijden en niet-fatale ziektes in te schatten. De nacht/dag-ratio (bloeddruk in de nacht gedeeld door bloedddruk overdag) heeft ook grote waarde voor het inschatten van het overlijdensrisico, en voor het overlijden door hart- en vaatziektes of andere oorzaken.

Normaal gesproken is de bloeddruk ’s nachts lager dan overdag. Het lijkt erop dat hoe kleiner de bloeddrukdip ’s nachts is, hoe groter de kans is dat iemand op dat moment al afwijkingen aan hart of bloedvaten heeft en meer kans loopt op gevaarlijke ziektes zoals hartinfarct en beroertes.

Maar als iemand overdag bloeddrukpillen slikt, zal dat juist omgekeerd zijn: lagere druk overdag, relatief hoge druk ’s nachts. Juist voor mensen die bloeddrukpillen slikken, is de voorspellende waarde van de bloeddruk overdag nihil. Voor hen is juist de nachtelijke bloeddruk interessant.

Bij alle waardes ging het om de systolische bloeddruk, oftewel bovendruk. De bloeddruk wordt weergegeven door de hoogste waarde (systolisch of bovendruk) en de laagste waarde (diastolisch of onderdruk). Boven de 50 jaar is verhoogde bovendruk een grotere risicofactor voor hart- en vaatziekten dan hoge onderdruk.

Een internationale groep artsen heeft een database voor ambulante bloeddruk monitoring opgezet, om het belang van de verschillende waardes te vergelijken. Bij een ambulante bloeddrukmeting loopt iemandgedurende 24 uur met een bloeddrukband om de arm, die verbonden is aan een draagbaar kastje. Hoe vaak de bloeddruk wordt gemeten, kan ingesteld worden. Meestal is dat 1 tot 4 keer per uur.

Studies die deel uitmaken van de database vergelijken de ambulante metingen met de gebruikelijke methodes, waarbij de bloeddruk in de spreekkamer of thuis wordt gemeten, bij een zittende patiënt. Vervolgens werd gekeken welke waardes de beste risicovoorspellers zijn. Ruim 7400 mensen uit Europa, Azië en Zuid-Amerika deden mee. Het ging hier om een doorsnee van de bevolking ouder dan 18 jaar. De gemiddelde leeftijd van de proefpersonen was 57 jaar.