Repeteren temidden van ruïnes in Bagdad

Metalband Acrassicauda vluchtte uit Irak, maar de visa van de bandleden verlopen.

Het hippe tijdschrift ‘Vice’ probeert ze ergens in het Westen onder te brengen.

De metalband Acrassicauda wordt in thuisland Irak bedreigd. Foto Vice/VBS.tv Metalband Acrassicauda, gevlucht uit Irak

Hun muziek is agressief, grimmig en snoeihard. Niet anders dan de muziek van een willekeurige hardrockband. Maar de groep Acrassicauda komt uit Bagdad en in het door oorlog geteisterde Irak wordt een afwijkend, rebels geluid niet geaccepteerd. Alleen lang haar hebben of een Metallica T-shirt dragen kan je al op klappen van de militaire politie of een celstraf komen te staan. Zulke muziek daadwerkelijk maken kan dan ook alleen in het geheim. Optreden of cd’s uitbrengen? Dat kun je als Iraakse heavymetalband maar beter uit je hoofd zetten.

Acrassicauda (Latijn voor ‘zwarte schorpioen’) begon in 2001, geïnspireerd door westerse bands als Slayer, Metallica en Slipknot. Hun Engels leerden ze van de schaarse bootleg-cd’s waar ze aan konden komen. Gitarist Faisal, drummer Marwan, bassist Firas, sologitarist Tony en zanger Waleed hadden nog maar drie keer voor publiek gespeeld, toen in 2003 de oorlog uitbrak.

Waleed ontvluchtte na bedreigingen het land en Faisal werd zanger. Leven en repeteren in Bagdad werd steeds moeilijker in oorlogstijd. De bandleden werden met de dood bedreigd door religieuze fundamentalisten, die hen ervan beschuldigden dat ze de muziek van de duivel maakten. Ten einde raad vluchtten ze naar Damascus in het buurland Syrië.

Het tijdschrift Vice, hier gratis verkrijgbaar in hippe modezaken en overwegend gespecialiseerd in artikelen over lifestyle voor jongeren, publiceerde in de afgelopen jaren al enkele artikelen over Acrassicauda en de moeilijke omstandigheden waarin de groep verkeert. Als laatste redmiddel organiseert Vice een actie om geld in te zamelen voor visa en vliegtickets.

Deze week verlopen de visa van de muzikanten om in Syrië te blijven. Terug in Irak wacht hen een gevangenisstraf of erger. Vice wil de vier overgebleven leden naar een veilige haven loodsen. Het is een initiatief van filmmakers Eddy Moretti en Suroosh Alvi, tevens de oprichters van de Amerikaanse moedereditie van Vice, die de documentaire Heavy Metal in Baghdad over de groep maakten. De film ging onlangs in première op het filmfestival van Toronto.

„Voor hun eigen veiligheid kunnen we niet zeggen waar we de bandleden naartoe willen brengen,” zegt Eddy Moretti telefonisch vanuit New York. „Het is geen gekke gedachte dat dat een westers land zou kunnen zijn, maar we moeten ze eerst nog daar weg zien te krijgen. Ook in Syrië is de tolerantie voor een afwijkend geluid bijna nihil geworden. Je moet begrijpen dat mensen daar onder zware druk leven, in een oorlogsgebied waar je dagelijks vreest voor je leven.

„De oefenruimte van Acrassicauda in Bagdad is al eens door een raket getroffen. In de ruïne die daarna over bleef, met een groot gat in de muur, zijn ze nog een tijdlang door blijven repeteren. Totdat het te gevaarlijk werd en ze het land moesten ontvluchten.”

Moretti en Alvi deden jarenlang pogingen via de reguliere kanalen toestemming te krijgen om in Irak te filmen. „We hebben dagenlang op ambassades gebivakkeerd, maar dat leverde niets op. Telkens stuitten we op het bezwaar dat rockmuziek in Irak niet als een waardevolle culturele uiting wordt beschouwd, zeker nu niet. Uiteindelijk zijn we gewoon gegaan, op goed geluk. Met gevaar voor eigen leven en na lang zoeken zijn we in contact gekomen met twee bandleden, die er heel treurig aan toe waren. Muziek is hun leven, maar het spelen wordt ze onmogelijk gemaakt. De muziekfragmenten in onze film komen van de bandleden zelf, en van het enige officiële concert dat Acrassicauda een paar jaar geleden, onder auspiciën van Vice, in Bagdad heeft gegeven.”

Is het mooie muziek? Eddy Moretti vindt dat een rare vraag. „Alle metalmuziek vind ik mooi, of op zijn minst waardevol. They rock! Het belangrijkste is dat ze met hun muziek een rebels geluid laten horen. Er is al zo weinig voor jonge mensen in dat gebied; laat ze in ieder geval headbangen om hun frustraties kwijt te raken.” Vice hoopt een bedrag van 20.000 dollar bij elkaar te brengen om de bandleden te helpen.

Is er een toekomst voor Acrassicauda buiten Irak? „Ik denk het wel”, zegt Moretti. „Ze zijn bloedfanatiek als het om hun muziek gaat. Als ze die in vrijheid kunnen ontwikkelen, zijn ze niet te stoppen.”

Kijk voor info op www.heavymetalinbaghdad.com