De week van de ontslagroompunten (2)

De leader die ze bij de publieke omroep voor de Week van de Democratie hebben bedacht, beviel me meteen al niet. Druk gedoe, alsof we met z’n allen rondom de koningin op het bordes van Huis ten Bosch mochten gaan staan – het deed mij vooral denken aan de actie van een bekend warenhuis dat zijn Dolle Dwaze Dagen in een STER-spot onder de aandacht had moeten brengen, ware het niet dat ze in alle media al gratis en voor niks onbetaalbare publiciteit hadden gekregen.

En dan de slogan: ‘Wij zijn de baas’.

Eigenaardig misverstand over wat democratie zou zijn. Van demos, volk en kratein, regeren, legde de leraar vroeger geduldig uit. Maar hoeveel Atheners hadden het er voor over om op regenachtige dagen in februari naar de Akropolis te lopen, en hoe lang hebben ze het nog volgehouden toen ze in de gaten kregen dat de Ecclesia toch niet het hele volk vertegenwoordigde? „Democratie is mooi, maar de mensen zijn er niet mooi genoeg voor”, zei Willem Frederik Hermans al eens.

Zestig procent van de Nederlanders wil graag een bindend referendum, en een nog groter percentage geeft de wens te kennen om bij ongeveer alle beleidsvraagstukken van de regering betrokken te worden.

Desgevraagd natuurlijk.

In Nederland wordt het democratisch proces steeds meer herleid tot opbellen, de vraag horen, en zo snel mogelijk het antwoord zeggen.

„Hallo? Ben ik in de uitzending?”

„Gaat uw gang mevrouw.”

„Ik kan mij nog de winter van ’47 herinneren, toen zelfs de goedkoopste eierkolen op dreigden te raken….”

„Dat is de vraag niet, mevrouw. Bent u vóór of tegen het royeren van Rita Verdonk?”

„Misschien heeft Rita Verdonk ook wel goede eigenschappen…”

„Dus tegen, dank u wel, mevrouw. Standpunt NL, zegt u het maar.”

In Reporter werd in het kader van de Week een ‘special over de schokbestendigheid van onze democratie’ uitgezonden. Het bleek een ‘debat’ in het Haagse Des Indes met o.a. Elco Brinkman, Uri Rosenthal (hoeveel crises zou die man in z’n leven nou metterdaad beheerst hebben?), Eric Nordholt en Hans Dijkstal.

Mannen die praten, dat is de opperste gemakzucht van de moderne televisie. Nooit meer proberen al is het maar één feit aan het licht te brengen – discussie.

Wat vindt u ervan? Wie moet Evita worden? Wat deed de onderwijzer van het jaar? Wie was de beroemdste Nederlander aller tijden? Moet Willem Alexander van Máxima scheiden omdat ze de Nederlandse identiteit nog altijd niet heeft gevonden? Moeten onze jongens en meisjes in Uruzgan blijven? Wilt u meer of minder geld voor jeugdzorg, hoger onderwijs, filebestrijding, schone lucht, gas boren in het Naardermeer, versoepeling van het ontslagrecht? Zeg in godsnaam uw mening. U kunt ons bellen, mailen en sms’en. Degenen die hebben gekozen voor de uiteindelijke winnaar ontvangen thuis een ontslagroompunt. Uw tijd gaat nu in.

In dat ‘debat’ met Elco, Uri. Eric, Hans – en Laurens Jan zat er ook nog bij, die zou ik bijna vergeten – probeerde Dijkstal aandacht te vragen voor het verschijnsel populisme. Het was duidelijk dat hij daar geen voorstander van was. Maar Elco wees hem er bij interruptie op dat het wel stemmen oplevert – en dát is toch democratie? Daar zat een onderwerp in, maar voor de gespreksleider was dat de vraag niet. Standpunt NL, goedemiddag!

Kijk vooral naar de documentaires die in het kader van de Week worden uitgezonden – in sommige zit feitelijke informatie die wellicht nog niet alom bekend was. Mijd daarentegen de televisiedebatten, de meeste Nova’s en de Buitenhoven waarin Peter van Ingen mevrouw Vogelaar à faire neemt. Als de pest.

Nog even, en de democratie in Nederland is een belspelletje geworden.