‘Balkansyndroom’ doemt op in Italië

In Italië is opnieuw discussie ontstaan over soldaten die na terugkomst van vredesmissies in Irak en Kosovo kanker kregen of zijn overleden. Volgens minister van Defensie Arturo Parisi gaat het tussen 1996 en 2006 om 37 sterfgevallen en 255 militairen met een tumor. Volgens een belangenvereniging van soldaten zouden er al 164 doden zijn en 2536 gevallen van kanker.

Het gaat om het zogeheten „Balkan- of Golfsyndroom”; soldaten die zouden zijn besmet na blootstelling aan stofdeeltjes verarmd uranium uit antitankgranaten die in Kosovo en in Irak zijn gebruikt.

Parisi presenteerde de cijfers tijdens een hoorzitting van de parlementaire onderzoekscommissie. Hij beklemtoonde dat er „nog veel onduidelijk is”. Zo zouden 1427 soldaten ook ziek zijn geworden als ze gewoon in Italië waren gebleven, wat volgens hem betekent dat de directe relatie tussen ziekte en een buitenlandse missie alles behalve definitief is vastgesteld.

Om meer onderzoek te verrichten heeft Parisi 10 miljoen euro extra vrijgemaakt. Ook is er 170 miljoen euro beschikbaar gesteld voor schadevergoeding aan soldaten die tijdens hun werk ziek worden. Volgens de minister heeft Italië zelf nooit gebruikt gemaakt van de bewuste antitankgranaten.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie is er onvoldoende bewijs is voor een directe relatie is tussen de vele gevallen van kanker bij Irak- en Balkanveteranen en het gebruik van munitie met verarmd uranium. Maar veteranenorganisaties in de VS beweren dat al duizenden soldaten na hun missie tijdens de eerste golfoorlog in Irak zijn gestorven door het gebruik van verarmd uranium.

De granaten, die zeer geschikt zijn om gepantserde voertuigen te doorboren, zijn op grote schaal gebruikt in Kosovo en Irak, maar ook in Bosnië, Servië en Somalië. De NAVO heeft de risico’s van die wapens voor de eigen troepen evenmin erkend. Groot-Brittannië, Frankrijk en de VS, allen permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, hebben zich altijd verzet tegen voorstellen om deze wapens in VN-verband niet te gebruiken.