De kroongetuige was niet bang te sterven

Oud-advocaat Bram Zeegers is vannacht dood aangetroffen in zijn woning. Hij gaf de vermoorde Willem Endstra een stem in het Holleeder-proces. Zelf weigerde hij bescherming.

Kroongetuige Bram Zeegers (links) in gesprek met de in mei 2004 vermoorde Willem Endstra (Foto WFA) WFA05:HOLLEEDER-GETUIGE ZEEGERS DOOD:AMSTERDAM;09OKT2007- ***ARCHIEFFOTO27AUG2007***- In zijn woning in Amsterdam-Zuid is ex-advocaat Bram Zeegers dood gevonden. Hij was een belangrijke getuige in de zaak-Holleeder en was bevriend met de vermoorde vastgoedhandelaar Endstra. Het lijkt erop dat Zeegers omgekomen is door een overdosis medicijnen of drugs. Foto: Willem Endstra met zijn advocaat Bram Zeegers. WFA/wc/str. Peter Smulders WFA WFA

amsterdam, 9 okt. - Bram Zeegers was opgelucht na zijn getuigenverklaring, vorige week in de zaak tegen Willem Holleeder. Een verklaring waar hij drie jaar naar toe had geleefd. „Het voelde goed om Holleeder in de ogen te kijken en hem mijn versie van de ondergang van Endstra te geven”, zo vertelde Zeegers telefonisch enkele dagen na zijn verhoor. „Ik had het gevoel dat Holleeder toch wel respect voor me had toen ik hem aankeek en bij zijn voornaam aansprak.”

Gesterkt door zijn ervaring dat Holleeder en diens advocaat geen punt hadden gescoord tijdens zijn getuigenverhoor, vertelde Zeegers over de hoogtepunten van twee dagen praten in de bunker.

„Heeft u soms een getuigentraining gekregen”, wilde Holleeders raadsman Jan-Hein Kuijpers bijvoorbeeld weten. „Nee”, antwoordde Zeegers met zijn ietwat zachte stem. „Maar mag ik die vraag opvatten als een compliment?”

Of het moment waarop de rechtbank hem complimenteerde voor de precieze wijze waarop de getuige Zeegers een onduidelijke vraag van Kuijpers had beantwoord.

Het waren momenten waarvan de jurist Zeegers intens genoot. Maar zijn beslissing om te getuigen tegen Holleeder drukte sinds zijn eerste gesprek met officieren van justitie Koos Plooij en Fred Teeven, in september 2004, zwaar op hem. Niet dat hij bang was voor de gevolgen. Zeegers vertelde geregeld dat hij niet bang was om te sterven. Hij was opgehouden om over zijn schouder te kijken, zoals hij het zelf uitdrukte.

Zo negeerde Zeegers in april 2006 het verzoek om onder te duiken nadat kroegbaas en getuige Thomas van der Bijl voor zijn Amsterdamse café De Hallen was doodgeschoten. „Ik kreeg een telefoontje dat ik onmiddellijk mijn tas moest pakken en naar het buitenland zou worden gebracht”, vertelde hij in vertrouwen. „Dat heb ik toen geweigerd. Het zou alleen maar opvallen als ik vlak na die liquidatie plotseling zou vertrekken.”

Tijdens een van de vele gesprekken die NRC Handelsblad met hem voerde, gaf hij toestemming om zijn verhaal in het geheel te publiceren als hij kwam te overlijden. „Maar je moet vooraf wel even overleggen met mijn advocaat”, voegde hij daaraan toe. De gesprekken met Zeegers sloegen neer in een interview dat deze krant publiceerde op de dag dat zijn verklaring aan het Holleeder-dossier werd toegevoegd.

Wat tijdens die serie interviews nog vrijwel niemand wist – en ook niet mocht weten – was dat Zeegers een aantal jaren in het getuigenbeschermingsprogramma van de overheid terecht zou komen als zijn verklaringen openbaar zouden worden gemaakt. Zeegers zou met een nieuwe identiteit een nieuw leven beginnen in een ver land.

Maar naarmate dat moment naderde, kon Zeegers moeilijker leven met de gedachte dat hij, Bram Zeegers, formeel zou ophouden te bestaan. „Het probleem is dat je niet weet waar je aan begint. Het is geen beslissing waar je 100 procent achter kunt staan”, zo vertelde Zeegers eind 2006 in het kantoor van zijn raadsman. Zeegers vreesde met name voor de gevolgen van die stap voor de relatie met zijn kinderen.

Zijn zoon begreep die beslissing eigenlijk niet, maar accepteerde het besluit wel. Moeilijker lag het met zijn dochter. Die had Zeegers een jaar geleden niet geïnformeerd. „Zij denkt dat ik een paar jaar voor een buitenlandse universiteit ga werken”, aldus Zeegers destijds. Uiteindelijk ging Bram Zeegers niet in de getuigenbescherming.

[Verolg Zeegers: pagina 3]

Zeegers wilde oude vak weer in

Even leek het er zelfs op dat zijn verklaringen nooit naar buiten zouden komen. Maar op het laatste moment besloot Zeegers onder zijn eigen naam de verklaringen af te leggen en gewoon te blijven waar hij was, in Amsterdam-Zuid. Dat zijn biotoop ook het decor vormde voor de afpersingen waarvan justitie Holleeder en zijn medeverdachten beschuldigt, is geen toeval. Zeegers was vergroeid met die wereld. Daarom kon hij er de afgelopen week ook met zoveel overtuiging over verklaren.

Zijn dochter zat vorige week met haar moeder op de publieke tribune te luisteren naar haar vader. Ze was trots op de wijze waarop hij zijn verhaal deed. Zeegers bezweek niet onder de druk die hij van Holleeder had gevoeld. Het was in vele opzichten een morele overwinning op de man die zijn vriend Wim Endstra jarenlang onder druk zette en afperste.

Het leven van Bram Zeegers stond sinds de dood van zijn vriend en zakenrelatie Willem Endstra – door Zeegers altijd Wim genoemd in mei 2004 – in het teken van de vastgoedhandelaar. Hij hielp de erven Endstra vlak na zijn dood met het afhandelen van allerhande financiële claims en andere juridische zaken. Maar binnen zes maanden raakte Zeegers zelf ook verwikkeld in een juridisch geschil met de familie. Dat ging over erkenning van zijn werkzaamheden voor Endstra, maar ook over geld.

Uit correspondentie tussen Zeegers, Endstra en diens erfgenamen blijkt dat een gecompliceerde financiële relatie bestond tussen Endstra en Zeegers. Zo had de moeder van Zeegers Endstra geld geleend. Omgekeerd had Endstra de vastgoedportefeuille van de familie Zeegers overgenomen. Een transactie die overigens leidde tot de breuk tussen Bram Zeegers en diens zus. Al die onderlinge verplichtingen waren slecht vastgelegd. Het leidde na de dood van Endstra tot een serie rechtszaken tussen Zeegers en de erven Endstra die tot op de dag van vandaag voortduurt.

Door het juridische geschil met de erven Endstra zat Zeegers financieel geheel aan de grond. Van het familiekapitaal dat Zeegers erfde van zijn ouders was weinig meer over. Op zijn woning in de De Lairessestraat werd beslag gelegd door de belastingdienst.

Toch was Zeegers niet suïcidaal, integendeel. En hij was ook niet ziek. Enkele weken terug vertelde Zeegers dat hij zijn oude vak als advocaat weer wilde oppakken. Hij zou per 1 november gaan werken voor een advocatenkantoor in Amersfoort. Niet als advocaat maar als juridisch adviseur. Want Bram Zeegers betwijfelde of hij met zijn verleden, een strafblad en een vingerwijzing van de orde van advocaten, nog wel zou worden toegelaten tot de orde. „Maar wie weet”, zo grapte de rasopportunist. „Misschien helpt het als Koos Plooij (de officier van justitie in de Holleederzaak, red) een goed woordje voor me doet.”

Het is niet meer nodig. Bram Zeegers, die wijlen Willem Endstra een stem gaf in de strafzaak tegen Willem Holleeder, is onder verdachte omstandigheden om het leven gekomen. Zeegers is 58 jaar geworden.