De geboorte van de professionele auteur

Herman Pleij plaatst in Het gevleugelde woord (Prometheus, € 49,95 / € 39,95) de rederijkers in de juiste context, aldus Jan van Aken. ‘Eerdere literatuurhistorici wisten zich nooit goed raad met de rederijkerskunst; ondanks de evidente kwaliteit van de allergrootsten, beoordeelde men het gros van de productie als platvloers en lomp, of als ondoorgrondelijke woordkunst zonder veel inhoud. Bij Van Mierlo, die De letterkunde van de Middeleeuwen (1939) schreef, doen de strenge morele oordelen zo oubollig aan, dat het bijna komisch is. Ook Te Winkel meldt in De ontwikkelingsgang der Nederlandsche letterkunde (1922) bijna vergoelijkend dat de overgeleverde teksten in de eerste plaats waren bedoeld voor vertoning. Maar daar laat hij het bij. Pleij gaat veel verder, hij schildert in grote streken en in een prachtige, klare stijl de stedelijke samenleving van de 15de en 16de eeuw, en hij doet het geschreven woord van die periode recht door het te plaatsen in een breed cultuurhistorisch perspectief. Zonder te vervallen in goedkoop relativisme, zonder uitputtende opsommingen, geeft hij de werken van de rederijkers hun oorspronkelijke context terug, en daarmee lijkt dit prachtige boek, zijn magnum opus, houdbaarder dan de literatuurgeschiedenissen van zijn voorgangers.’