De AFM is voor de dommen

Je noemt jezelf Royal Dubai en je opent een paar professioneel ogende websites. Je belooft een rendement van 12 procent op vastgoedbeleggingen in de Verenigde Arabische Emiraten en liegt over zakenpartners. Je adverteert op televisiezender RTL. Je zorgt er bovendien voor dat de inleg minimaal 50.000 euro is, want dan ontkom je aan toezicht door de Autoriteit Financiële Markten. En kijk, 200 particuliere beleggers zijn zomaar bereid geld over te maken.

Weer een beleggersschandaal deze week. Kamerleden staan direct op de bres voor een betere bescherming. Nu ook voor degenen die slim genoeg zijn geweest om een vermogen van minimaal 50.000 euro te vergaren. De SP komt nu ook op voor de rijken en wil dat het toezicht vanuit de AFM verruimd wordt tot alle beleggingsfondsen. Met steun van het CDA.

Nog meer werk voor de AFM. Sinds de Stichting Toezicht Effectenverkeer werd omgevormd tot de AFM is het aantal taken van de toezichthouder snel toegenomen. Van het voorkomen van voorkennis op de beurs tot de vergunningverlening aan accountants, van toezicht op kredietverstrekkers tot de controle op jaarrekeningen van beursgenoteerde bedrijven.

En dan heeft de AFM ook nog de ambitie om marktmeester te worden, die kan ingrijpen in overnamegevechten rond ondernemingen.

Heidense karweien voor de pakweg 350 man bij de AFM, die vrijwel permanent tientallen vacatures voor financiële specialisten heeft. De rechterlijke macht kan als spookbeeld dienen. Die is al dichtgeslibd en heeft grote vertragingen. Alleen al met de vergunningverlening aan accountants loopt de AFM zeker een half jaar achter.

Minister Wouter Bos van Financiën voelt niet voor de uitbreiding van het takenpakket van de AFM. Hij acht de vermogende mensen slim genoeg om zelf na te gaan of beleggingsfondsen bonafide zijn. Getuige de recente oplichtingsgevallen door René van den Berg, teakfonds Eco Brasil, het Golden Sun Resort dat in appartementen in Turkije zou beleggen en nu Royal Dubai, zijn ze dat niet.

Maar biedt toezicht door de AFM voldoende bescherming? Of zijn de oplichters altijd slim genoeg? „Je kunt mensen niet verbieden om domme dingen te doen”, zei scheidend voorzitter Arthurs Docters van Leeuwen in een van zijn afscheidsinterviews.

Een goede oproep tot blijvende alertheid. En een troost voor alle kleine beleggers, die zich dom voelden nadat ze in de winstverdriedubbelaars van aanbieders als Legiolease waren getrapt. Ook de rijke beleggers zijn soms heel dom.

Daan van Lent