Waarom roze voor meisjes en blauw voor jongens?

Jongenskamers zijn blauw en meisjeskamers zijn roze. „Wie heeft dat ooit bedacht en is dat overal zo?”, vraagt Anouk Brinkman uit Amersfoort. Wellicht dat het kan verklaren waarom ik zo „fan ben van roze”, mailt Marjolein Ruitenbeek uit Amsterdam.

Roze en blauw zijn nergens zo dominant als in de westerse samenleving, volgens cultureel antropoloog Irene Cieraad van de afdeling Architectuur van de TU Delft. Maar de associatie was vroeger eerder andersom. Vooral in de katholieke wereld, waar Jezus vaak werd afgebeeld in rood (en roze), stond rood voor mannelijkheid. Maria ging traditioneel gekleed in blauw en zo werd die kleur een symbool voor vrouwelijkheid.

De wereld van baby’s was tot in de twintigste eeuw nog overwegend wit. Typische kleuren voor jongens en meisjes werden pas gemeengoed rond 1920, toen er technieken kwamen om textiel op een niet-giftige en dus ‘kindveilige’ wijze te kleuren.

Vrouwelijke kamers zoals naaikamers en slaapkamers kregen pasteltinten, waaronder roze. Rookkamers, en werkkamers voor mannen werden ingericht met donkere, stemmige kleuren, aldus Cieraad.

Rond 1920 kwam ook het gebruik van geboortekaartjes op, vertelt Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur. Kaartjes voor jongens waren vaak blauw en kaartjes voor meisjes roze – wellicht omdat blauw van oudsher de kleur is van „bescherming”, aldus Strouken: „Jongens waren meer waard dan meisjes. Blauw moest jongens beschermen.”

Daarnaast werd blauw ook de kleur van arbeidersuniformen en die van de marine. Roze werd gebruikt voor meisjes door de associatie met lief en zoet – bovendien was het een mooi contrast met blauw.

Blauw is tegenwoordig het populairst van alle kleuren, zo blijkt uit diverse onderzoeken. Maar om op je vraag terug te komen, roze-fan Marjolein; meisjes hebben inderdaad nog steeds een hele sterke band met roze. Omdat ze zo lief zijn.

Elise van der Laan