Kazachstan zet olieconcerns voor het blok

Kazachstan heeft het door Chevron geleide consortium, dat het olieveld van Tengiz exploiteert, meer dan 600 miljoen dollar (425,7 miljoen euro) aan boetes opgelegd wegens ‘overtredingen van de milieuwetgeving’. Nog maar een paar weken geleden dwong de Kazachstaanse regering het Italiaanse energieconcern Eni en zijn partners om de productie stil te leggen in het omvangrijke Kashagan-project. Zo te horen doet Kazachstan enorm zijn best om een nieuw ecologisch paradijs op aarde te worden. Maar de schijn bedriegt.

De milieuboetes lijken een truc om westerse energiemaatschappijen ertoe te dwingen een groter deel van hun inkomsten aan de Kazachstaanse overheid af te staan. Maar hoe slecht dat misschien ook is voor Chevron, Eni en hun partners, ze kunnen vermoedelijk wel enige troost putten uit de waarschijnlijkheid dat ze niet het land uitgetrapt zullen worden.

Het Amerikaanse Chevron werd in 1993, na de ontbinding van de Sovjet-Unie, als een van de eerste westerse energiemaatschappijen actief in Kazachstan. Destijds was het land wanhopig op zoek naar harde valuta. Olie werd verhandeld tegen een fractie van de huidige prijs. Chevron heeft een vorstelijke winst geboekt door handig te profiteren van zijn voorsprong en haalt nu 8 procent van zijn productie uit het Centraal-Aziatische land.

Nu de olieprijs op 80 dollar per vat staat, probeert de overheid een groter deel van de opbrengst van de olievelden naar de schatkist te laten vloeien, zeker na de vertraging bij het Kashagan-project. De omzetdaling die daarvan het gevolg is, dwingt de regering tot creatieve oplossingen – vandaar haar plotselinge liefde voor de groene zaak.

Hoe onheilspellend dit ook allemaal mag klinken, het is niet waarschijnlijk dat Kazachstan de westerlingen à la de Venezolaanse president Chávez aan de kant zal schuiven. De westerse oliemaatschappijen zijn nog steeds de beste optie om het land te helpen zijn olie aan de man te brengen. Andere energieconcerns als het Chinese PetroChina en het Russische Gazprom missen de ervaring die nodig is om projecten als Kashagan tot een goed einde te brengen, en hebben bovendien al verplichtingen elders.

Zakendoen in het land van Borat is geen lolletje. Maar nu zoveel andere regeringen de internationale oliemaatschappijen gewoon buiten de deur zetten, zullen Chevron en zijn partners door de zure appel heen moeten bijten en zich bij de gang van zaken moeten neerleggen.

Voor meer commentaar uit Londen:www.breakingviews.com.Vertaling Menno Grootveld