Eigenzinnige Duitser op bezoek

President Köhler van Duitsland is op staatsbezoek in Nederland. Hij zal een krans leggen bij het oorlogsmonument van Zadkine in Rotterdam.

Koningin Beatrix heeft vanaf vandaag tot en met woensdag een eigenzinnig man op staatsbezoek. Horst Köhler, president van Duitsland, heeft lak aan regels, maakt van zijn hart geen moordkuil en is om die reden geliefd bij de Duitsers.

Köhler (64), oud-directeur van het Internationale Monetaire Fonds, hield gisteren open huis in zijn ambtswoning in het Berlijnse slot Bellevue.

Een week geleden hield hij de zogeheten ‘Berliner Rede’, de jaarlijkse presidentiële toespraak over een thema dat min of meer actueel is en waarin het staatshoofd iets van zijn eigen ideeën kan verwerken.

De president had daarvoor een onalledaagse locatie gekozen, een gerenoveerd waterpompstation aan een desolate weg bij het Ostbahnhof in Berlijn, waar doorgaans popconcerten en toneelacts worden gehouden. Een paar honderd genodigden en slechts één politicus van naam – Guido Westerwelle van de liberale FDP – konden luisteren naar zijn ontboezemingen over het thema globalisering.

Köhler laat op onverwachte momenten van zich horen en doet zijn werk soms zo grondig dat politici zich grommend afvragen wat hij op hún terrein te zoeken heeft. Voorbeeld daarvan is het recente gratieverzoek van de voormalige RAF-terrorist Christian Klar.

Klar zit sinds 1982 wegens terreurdaden in de gevangenis. Zijn verzoek om gratie belandde begin dit jaar bij het staatshoofd, dat zich er niet met een jantje-van-leiden vanaf maakte. Köhler verdiepte zich in de kwestie en ging uiteindelijk zo ver dat hij de ex-terrorist in het geheim sprak. Om vervolgens het gratieverzoek af te wijzen.

De politiek vond dat de president te ver was gegaan. Dat was niet voor het eerst. Köhler, die lid is van de christen-democratische CDU, doet regelmatig uitspraken die men politiek kan interpreteren. Zo zei hij eens dat de verschillen in Duitsland tussen noord en zuid en oost en west altijd zullen blijven bestaan. Een universele waarheid voor velen; voor de politiek een incorrecte uitspraak die de president beter achterwege had kunnen laten.

Zo is Horst Köhler: soms misschien te eerlijk, maar dat maakt hem juist zo populair. In maart 2009 kan hij voor vijf jaar worden herkozen. De politiek is hem liever kwijt dan rijk, maar van de burgers mag hij blijven.

Köhler en zijn vrouw Eva Luise bezoeken Den Haag, Rotterdam en de ‘euregio’ Twente. In Rotterdam zal Köhler als eerste president van Duitsland een krans leggen bij het monument De Verwoeste Stad van Ossip Zadkine.