Blechacz is een meesterpianist

Rafal Blechacz, piano. Gehoord: 7/10 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 11/11 20 uur.

Een pianist die het Chopin Concours in Warschau wint, behoort tot de wereldtop. In de voetsporen van Maurizio Pollini, Martha Argerich en Krystian Zimerman, won de 22-jarige Poolse pianist Rafal Blechacz in 2005. Voor het eerst in de historie van het concours kreeg hij nog drie speciale prijzen: voor de beste mazurka’s, de beste polonaise en de beste uitvoering van Chopins Eerste pianoconcert.

Dat concert speelde Blechacz in 2006 in de ZaterdagMatinee, zeldzaam poëtisch en elegant, dromerig en melancholiek. Nu debuteerde Blechacz in de serie Meesterpianisten en maakte indruk met superieure vertolkingen van Haydn, Liszt, Szymanovski en Chopin.

Heilige toewijding lijkt het sleutelwoord voor de magie van Blechacz, die in alle opzichten overkomt als een uiterst consciëntieuze werker. Hij geeft hooguit zestig concerten per jaar en de stukken die hij speelt staan lang op zijn repertoire. Zijn soepele virtuositeit en zijn heldere inzicht in de partituur dienen slechts als middelen om een hoger doel te bereiken. Als een geraffineerde klankarchitectuur, ontvouwt Blechacz de muziek als het ware van binnenuit tot verfijnde karakterstukken. Alle emoties worden vertaald in genuanceerde kleurschakeringen. Zo ontstaan fascinerende ‘klankgedichten’, die zich organisch voortbewegen en feilloos lijken te suggereren wat de componist zich in zijn nobelste momenten moet hebben voorgesteld.

Tijdens de opening van Haydns Sonate in Es, Hob. XVI: 52 zocht Blechacz nog als een door Sturm und Drang opgelierde jonge hond naar de juiste balans, maar het Adagio klonk innig en teder, en de Finale was boordevol esprit. In Waldesrauschen, La Legierra en Gnomenreichen van Liszt toverde Blechacz moeiteloos en elegant met feeërieke klanken, zoals ooit de jonge Mendelssohn dat moet hebben gedaan. Zijn visie op Szymanowki’s Variaties in bes, op. 3 overtuigde door de onnadrukkelijke romantiek ervan. Blechacz slaagde met een tien voor de meesterproef tijdens zijn briljante, dynamische en uiterst suggestieve vertolking van de 24 Preludes op. 28 van Chopin, gevolgd door ingetogen toegiften van Moskovsky en Chopin.