‘Afrika! Afrika!’ voor Europese smaak

Het Zuid-Afrikaanse slangenmeisje Nokulunga Buthelezi in de circusshow ‘Afrika! Afrika!’ Foto Marcus Hildebrandt Hildebrandt, Markus

Circus: Afrika! Afrika! T/m 2 jan in tent op parkeerplaats P2 naast Arena, Amsterdam-Zuidoost. Info. www.afrika-afrika.nl of 0900-0192.

Afrikanen die opgeruimd en swingend kunstjes doen in rieten rokjes, daar wordt een blanke toerist met enig koloniaal geweten al snel ongemakkelijk van. En ook in de theatraal aangeklede circusvoorstelling Afrika! Afrika! van de Duitse regisseur André Heller word je vaak verlegen van alle Afro-kitsch en de stereotypering van het ‘vrolijke volkje’. Hoewel er zo’n honderdvijftig Afrikanen op het podium staan (inclusief Arabieren en diaspora-zwarten) heeft de show weinig te maken met de vele Afrikaanse culturen. Het is door Duitsers gemaakt amusement voor de Europese markt, aangepast aan de Europese smaak en vooroordelen.

Moet u zich voorstellen dat u in een Volendammer klompendansgroep zit en wordt benaderd door de Congolese regisseur Youlou Makemba, om in de ‘typisch Europese’ circusshow Europa! Europa! door centraal-Afrika te trekken, samen met wat goochelende Noren, Tiroler jodelaars, Spaanse flamencodansers en een Kazachse hongerkunstenaar.

Deze bijgedachtes verdampen echter al snel als de show op stoom is, want aanstekelijk vrolijk is Afrika! Afrika! zeker. En onder de twintig acts zitten veel verbazingwekkend goede variété-nummers. De acts zijn aangekleed met muziek en dans, maar net als bij het enigszins vergelijkbare Cirque du Soleil is dat doorgaans slechts hinderlijke afleiding, met als dieptepunt het ‘Gemengd Fabeldiernummer’: een optocht van als giraffen en olifanten verklede mensen.

Verder zou enige wisseling van sfeer, dynamiek en tempo welkom zijn. De door een beukend en schel afro-poporkest begeleide show is onafgebroken razendsnel, overvol, druk en luid. De meeste nummers zijn groepsnummers van luidruchtig rondstuiterende heren. Zelfs als er één jongleur aan het werk is, dan wordt hij nog begeleid door minstens tien luchtig geklede danseressen die wat schaaltjes aangeven en verder opzwepend staan te niksen.

Wie is nou de beste? De twee evenwichtskunstenaars die op hun voeten twee tafels laten balanceren? Of de slangemens die door een tennisracket kruipt? Of de andere ‘contorsioniste van topklasse’ die nóg griezeliger opvouwbaar is? Of de battle tussen de twee menselijke piramides? of toch de paalklimmers? Of misschien de breakdancers? Alleen al omdat zij als enige act eraan herinneren dat de meeste Afrikanen in miljoenensteden wonen, en niet meer in een hutje in de rimboe.

Nee, de besten zijn de ‘eenwieler- en baskebalvirtuozen’ die basketbal spelen en touwtjespringen op éénwielerfietsjes. Technisch gezien gaat het niet helemaal feilloos, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de humor, het feilloos gevoel voor show, en het vermogen om hun goede humeur over te brengen op de toeschouwers. Ze komen trouwens uit de Verenigde Staten; minstens tweehonderd jaar verwijderd van Afrika.