Vasili Ivantsjoeks come-back

Zoals voorspeld doorbrak Anand, de wereldkampioen schaken, opnieuw de magische grens van 2.800 ratingpunten. De tweede plaats van Vasili Ivantsjoek was opmerkelijker.

In Anands geboortestad Madras wordt al hard gewerkt aan een triomfwagen die hem van het vliegveld naar zijn huis moet brengen. Het moet een geweldig feest worden ter ere van de nieuwe wereldkampioen, al weet men nog niet precies wanneer Anand zal komen. Iemand van de schaakbond zei: „Hoe eerder hij komt hoe beter. Anders zouden de mensen zijn prestatie kunnen vergeten.”

Ja, een verlosser die te lang op zich laat wachten kan zelfs agressieve reacties oproepen, zoals in de vertelling uit Duizend-en-één-Nacht over de visser die een afgesloten kruik vond met een geest die na zijn bevrijding materialiseerde tot een vervaarlijke gestalte, twee keer zo groot als de grootste reuzen.

Tijdens de eerste eeuw van zijn gevangenschap had de geest gezworen dat hij zijn bevrijder alle schatten van de wereld zou geven, ook in het hiernamaals. In de tweede en de derde eeuw werd de beloning die hij in gedachten had al wat minder en daarna was hij zo boos geworden dat hij de visser die hem bevrijd had alleen nog het voorrecht gunde om te kiezen op welke manier hij door de geest gedood zou worden.

Zo zal het in Madras niet gaan en zelfs de vrees van de schaakfunctionaris dat Anands grote daden vergeten kunnen worden lijkt me sterk overdreven. Op 1 oktober is de nieuwe ratinglijst van de FIDE uitgekomen, waarvoor het wereldkampioenschap nog net kon worden meegeteld. Anand stond al bovenaan en staat dat nu natuurlijk nog. Zoals rekenaars al hadden voorspeld is hij met zijn rating van 2.801 net boven de magische grens van 2.800 gekomen. Die grens wordt magisch genoemd omdat in het verleden slechts vier mensen hem gepasseerd hebben: Kasparov, Kramnik, Topalov en Anand zelf, vroeger eens en nu weer. Dat zij dat wel konden doen en Fischer niet, komt door de ratinginflatie.

Opmerkelijker nog dan deze doorbraak van Anand is de tweede plaats van Vasili Ivantsjoek. Op de vorige lijst van drie maanden geleden had hij door een paar toernooioverwinningen al een sprong gemaakt van de twaalfde naar de vierde plaats en in de tussentijd heeft hij ook nog een toernooi in Montreal gewonnen.

Aan het eind van het wereldkampioenschap in Mexico zei Kramnik dat Anand en hij volgens alle criteria de beste schakers van de wereld waren. Dat klopte niet helemaal, want de rating is ook een belangrijk criterium. Doordat Ivantsjoek sinds 2002 geen belangrijke rol meer heeft gespeeld in de strijd om het wereldkampioenschap was Kramnik hem even vergeten.

Nummer 1 Anand en nummer 2 Ivantsjoek zijn beiden in 1969 geboren en hun jaargenoten feliciteren elkaar ermee dat ze uit een goed schaakjaar komen. Het zijn goede tijden voor de mensen die vreesden dat de schaakwereld door baardloze pubers gedomineerd zou worden. In het wereldkampioenschap in Mexico bezetten de drie oudsten, Anand, Kramnik en Gelfand, de bovenste drie plaatsen en de jongelingen Grisjtsjoek en Aronian eindigden onderaan.

Kamil Miton - Vasili Ivantsjoek, Montreal 2007

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 4. a3 La6 5. e3 Le7 6. Ld3 d5 7. cxd5 Lxd3 8. Dxd3 exd5 9. 0-0 0-0 10. Pbd2 Hier staat het paard goed als zwart c7-c5 zou spelen, maar in deze partij komt het moeilijk uit de voeten. 10...Pbd7 11. b3 Ld6 12. Lb2 De7 13. Tfc1 Tfe8 14. Tc2 Pe4 15. Tac1 Zwart heeft een simpel plan: al zijn stukken naar de koningsvleugel. Wit moet er iets tegen doen en Ivantsjoek beveelt in zijn analyses in New in Chess daartoe 15. Db5 De6 17. Pxe4 aan. 15...De6 16. Tc6 Pb8 17. T6c2 Pd7 18. Tc6 Df5 19. Df1 Hier staat de dame haar eigen koning in de weg als die straks moet vluchten. 19...Tad8 20. Pxe4 dxe4 21. Pd2 Te6 22. a4 Pf6 23. Pb1 Pd5 24. La3 Pe7 25. T6c3

Zie nu het diagram

Nu kan zwart een standaardoffer brengen, waarvan de consequenties hier overigens ingewikkelder zijn dan meestal het geval is. Als noodoplossing geeft Ivantsjoek het kwaliteitsoffer 25. Txc7, al acht hij het niet voldoende voor wit. 25...Lxh2+ 26. Kxh2 Dh5+ 27. Kg1 Th6 28. f3 Hardnekkiger was 28. f4, al geeft Ivantsjoek mooie varianten die aantonen dat zwart ook dan na 28...Pf5 een winnende aanval zou hebben. 28...Pf5 29. Pd2 Dh2+ 30. Kf2 Dh4+ 31. Kg1 Pg3 32. Dd1 exf3 33. Dxf3 Wit moet zijn dame geven, omdat 33. Pxf3 Dh1+ 34. Kf2 Pe4+ nog erger voor hem zou zijn. 33...Dh2+ 34. Kf2 Tf6 35. Dxf6 gxf6 36. e4 Ph1+ 37. Txh1 Dxh1 Zwart heeft beslissend materieel voordeel. 38. Le7 Dh6 39. Tg3+ Kh8 40. Pf3 Te8 Wit gaf op.