Sensueel zoemen

Een opgewonden gezoem is vaak de aanleiding voor een nachtelijke jacht op een vrouwelijke steekmug die hinderlijk rondhangt om een bloedmaaltijd te stelen. Waarom maken die beesten zo'n irritant geluid waarmee ze hun aanwezigheid verraden? Dat kan toch niet de bedoeling zijn? De evolutie zou daar bovendien korte metten mee maken. Als immers elke opvallend zoemende mug door zijn bloedslachtoffer wordt doodgeslagen, blijven er na generaties van natuurlijke selectie alleen stille stekers over.

Het antwoord is dat muggen niet voor hun slachtoffers zoemen, maar voor elkaar. Britse biologen ontdekten twee jaar geleden dat de razendsnelle vleugelslag van muggen een communicatiemiddel is voor deze insecten onderling. Een dieventaaltje, dat zich niet makkelijk laat doorgronden. De biologen slaagden erin een stukje van de code te ontcijferen.

Het gezoem blijkt essentieel voor het welslagen van de paringsdans. Muggen hebben geen oren, maar in plaats daarvan kunnen zij horen met kleine orgaantjes aan de basis van hun antennes. De zoemtoon van muggenmannetjes van de tropische soort Toxorhynchites brevipalpis is net iets hoger dan die van het vrouwtje van die soort. Komen ze bij elkaar in de buurt, dan volgt er een wederzijdse zoemserenade.

De toonhoogte van het mannetje stijgt zodra een vrouwtje in de buurt komt. Zij beantwoordt dit met een kleine verhoging van haar zoem. Binnen een seconde zakt het mannetje naar die toon en zoemt het paar unisono verder, waarna zij alleen nog maar belangstelling voor elkaar lijken te hebben.

Een Koreaanse onderzoeker ontdekte vorig jaar dat eenmaal bevruchte vrouwtjes van de gewone steekmug Culex pipiens juist een afkeer hebben van mannetjesgezoem. Een kaalgeschoren rat in een kooi met vijftig hongerige muggen werd veel minder gestoken als er in zijn buurt een mobiele telefoon lag die dit gezoem voortbracht.