‘Jaloezie is het enige waar Berlin over gaat’

Rockzanger Lou Reed, volgende week in Nederland voor twee exposities, bracht onlangs de concertfilm ‘Berlin’ uit: „Het geluid grenst aan het ongelooflijke.”

Lou Reed wil best praten. Over wat er tegenwoordig allemaal kan met geluid, dankzij de ontwikkeling van digitale techniek, of over hoe geweldig de nieuwe actiefilm The Bourne Ultimatum is: „De beste vechtscènes die ik ooit heb gezien en de beste achtervolgingsscènes sinds Bullitt en The French Connection.”

De rockzanger, die komende week in Amsterdam is voor zijn foto-expositie Lou Reed’s New York en voor de opening van de Warhol- tentoonstelling in het Stedelijk Museum, was vorige maand op het filmfestival van Toronto om de concertfilm Lou Reed’s Berlin te promoten, geregisseerd door Julian Schnabel. Maar juist over Berlin wil hij niet veel zeggen. „Ornette Coleman zei tegen mij: ‘Never look back’. Ik ben meer bezig met wat er volgende week gaat gebeuren.”

Desondanks ging Reed vorig jaar op tournee met een concert-versie van zijn klassieke elpee Berlin uit 1973, versterkt met strijkers, blazers en een kinderkoor. Schnabel legde zijn optredens vast in december 2006 in New York, waarbij ook zanger Anthony (van Anthony and the Johnsons) te horen is in Reeds achtergrondkoor, en als leadzanger in de toegift, een fraaie uitvoering van Candys Says van The Velvet Underground. Reed, die in het verleden menig optreden heeft verknald door zijn ongeïnteresseerde houding, zingt in deze film met passie en lijkt soms zelfs aangedaan. Zijn moeder is aanwezig in het publiek.

Reed zit in Toronto achter een cola light en een bakje nootjes in de hotelbar. De Amerikaanse, Italiaanse, Deense en Nederlandse journalist tegenover hem zitten op een droogje. Eerste vraag: voelt Reed zich nog net zo betrokken bij deze songs als op het moment dat hij ze schreef? „Gelukkig niet,” luidt het wel zeer beknopte antwoord. Is het na zo’n lange tijd dan wellicht bijna alsof hij materiaal uitvoert dat door een ander is geschreven? „Nee, er zitten elementen in die stijl die ik herken. Ik ken de persoon die dit heeft geschreven.” Is Berlin nu nog net zo relevant als dertig jaar geleden? „Hoe zou ik dat moeten weten? Ik zou een tijdmachine moeten hebben om die vraag te kunnen beantwoorden.” Is het drukkend om zulke prachtige, maar loodzware songs (over een ontsporende relatie, drugs, mishandeling, kinderen die uit huis geplaatst worden, zelfmoord) uit te voeren? Reed: „Mag ik eraan herinneren dat het alleen maar writing is en niets meer. Maar ik ben blij dat je die vraag stelt, want dat betekent dat de muziek voor jou echt is.” Was het een emotionele ervaring om de songs opnieuw te spelen? „Dat mag ik wel hopen, ja. Het zou een beetje raar om dit in elkaar te zetten, en dan te gaan slapen.”

Reed vindt het duidelijk aangenamer om over technische details te praten. Hij praat lang door over hoe goed het geluid is van de film. „Tijdens de tournee moesten we soms compromissen sluiten met de theaters. Maar wat we bij deze film voor elkaar hebben gekregen, grenst aan het ongelofelijke. Met de high tech van tegenwoordig valt niet te spotten. De gitaren in deze film zijn fantastisch. Ik probeerde dit geluid al jaren voor elkaar te krijgen, ook op mijn platen.” Niets dan lof ook voor het werk van regisseur Schnabel. „Ik hou van zijn gebruik van kleuren. Daar is hij echt een meester in. Hij doet me daarin soms denken aan Warhol.”

Reed wil toch nog iets kwijt over het thema van Berlin: ‘Jaloezie. Dat onderwerp is een goudmijn voor een schrijver. Jaloezie is het enige waar Berlin over gaat.” Gevraagd of er, na Berlijn en New York, nog een andere plaats in de wereld bestaat, waar hij nog over zou willen schrijven, zegt hij: „Ja, India. Ik heb net een prachtige film gezien over een grote Indiase mysticus. Ik doe veel studie naar mystiek. Dan is het geweldig om dat ook een keer in een film terug te zien.” De titel van de film is hij vergeten.

En nu we toch op een filmfestival zijn: een van de inspiratiebronnen voor de titel Berlin, behalve de symboliek van een verdeelde stad om een mislukte relatie te beschrijven, waren de films uit Duitsland van de jaren twintig, zoals M van Fritz Lang. „Ik ben dol op die vroege Duitse films, vooral vanwege de zwart-wit contrasten. I am a big movie fan.”

Foto-expositie ‘Lou Reed’s New York’ 11 okt -15 nov Serieuze Zaken Studioos, Amsterdam.