Functionele poëzie

Joris Laarman is een een van de jonge helden van de designwereld. Deze maand exposeert hij in Rotterdam, Parijs en Tokio.

Een betonnen radiator als een kunstwerk zo mooi. Stoelen gebaseerd op het groeiprincipe van botten. Een kroonluchter samengesteld uit een tros lampen van de rommelmarkt. Ontwerper Joris Laarman slaagt er steeds weer in om alledaagse voorwerpen een verrassend en tegelijk oogstrelend voorkomen te geven.

Met zijn aanpak heeft de 27-jarige ontwerper razendsnel naam gemaakt. Vier jaar na zijn afstuderen aan de Design Academy Eindhoven werkt hij aan opdrachten voor grote bedrijven als kristalfabrikant Swarovski en de Italiaanse meubelmaker Cappellini. De gelimiteerde edities van zijn stoelen waren in no time uitverkocht. En wereldwijd willen musea zijn ontwerpen laten zien: deze maand exposeert hij in Rotterdam, Tokio en Parijs, in februari in het Museum of Modern Art in New York, en in mei heeft hij een solo-expositie in Burgos. 'Ik ben niet ineens miljonair', zegt de ontwerper lachend, 'maar ik mag niet klagen.' Al zou hij wel graag meer tijd willen hebben om te doen waar hij het gelukkigste van wordt: ontwerpen.

Aan ideeën geen gebrek. Zoveel producten waar hij een andere draai aan zou willen geven. 'Waarom zijn broodroosters bijvoorbeeld zo saai?' vraagt hij zich af. 'Steeds een andere kunststof doos om hetzelfde Chinese binnenwerk. Geen gebruiker weet daardoor meer hoe zo'n apparaat werkt.'

Laat maar zien hoe mooi je bent, dat is altijd zijn uitgangspunt. Voor een Nederlandse fabrikant heeft hij net een serie keukenproducten ontworpen. Hij gaf ze een 'laboratoriumlook'. De waterkoker is van glas. 'Kan de gebruiker weer zien', zegt hij, 'wat een prachtig proces het aan de kook brengen van water is.'

Poëzie en esthetiek gaan bij Laarman niet ten koste van functionaliteit. Zijn radiator Heat Wave, vanaf dit najaar te koop bij het Belgische Jaga, heeft door zijn barokke vorm een hogere energieopbrengst dan een standaard radiator van vergelijkbare grootte.

En zijn bottenstoelen gaan efficiënter met materiaal en gewicht om dan de meeste moderne, geometrisch gevormde meubelen. Met dank overigens aan een Duitse hoogleraar die de principes van botgroei onderzocht. Voor autofabrikant General Motors ontwikkelde deze professor software om auto-onderdelen lichter te maken. Laarman: 'De natuur construeert heel slim. Botten verdikken waar kracht vereist is, en krimpen waar geen kracht nodig is. Ze gaan dus heel doelmatig om met materiaal en gewicht.'

Laarman gebruikte deze software als hightech ontwerpgereedschap. Op een massief blok piepschuim gaf hij een zitting en rugleuning aan. De vorm werd ingescand, waarna de computer een half jaar stond te rekenen hoe daarvan een aluminium bottenstoel kon 'groeien'.

Het resultaat is niet de perfecte stoel, geeft Laarman onmiddellijk toe. Maar het leverde wel een uniek meubel met een bizarre en bijzonder fraaie vorm op. Een stoel waar veel verzamelaars van dromen.

Voor de meesten blijft het bij dromen, want de twaalf exemplaren van de Bone Chair en de twaalf exemplaren van de volgens hetzelfde principe gemaakte Bone Chaise (beide 35.000 euro per stuk) zijn verkocht. Laarman: 'Ja, die stoelen zijn erg duur. Voor elk exemplaar moet met een 3D-printer een mal van keramiek worden gemaakt, die na het gieten kapot wordt geslagen. Zie dit als experimenten om uiteindelijk tot een betaalbare stoel te komen.'

Zie ook www.jorislaarman.com