Einde

Een club die niet kan winnen van FC Kopenhagen, Slavia Praag en Dinamo Zagreb heeft in Europa niets te zoeken. Er hoeft dus niet lang getreurd te worden om de uitschakeling van Ajax. Dat de fansite zo nodig weer op zwart ging, is een grotesk misverstand. De fans mogen blij zijn dat hun geliefde vrienden nog een seizoen verschoond blijven van de ultieme vernedering. Thuis tegen NEC, uit tegen Groningen kan ook leuk zijn – voor echte supporters maakt het niet uit. Als de bal maar rolt. Als ze zich maar kunnen spiegelen in het litteken Jaap Stam.

De rouwstemming die het bestuur van Ajax nu weer heeft aangevreten is hypocriet. Vorig jaar werd er ook al zo dapper gerouwd. Heel oprecht was dat verdriet niet, zoals later bleek uit de aankopen van Delorge en Rommedahl, en nog een handvol bejaarde Spanjaarden. Spelers die je in het beste geval bij FC VVV verwacht. Aan het transferbeleid van Ajax kun je al enkele jaren zien dat de Arena gebouwd is voor provincialen. Noeste werkers onder elkaar, maar doodsbang voor talent.

De grootste verdienste van het zittende Ajax-bestuur is de systematische rekrutering van een ideale zondebok. Daar hebben Van Geel en Jaakke een perfecte neus voor. Altijd weer vinden ze een sukkel die bereid is om hen uit de wind te houden. Provincialen uiteraard: Wouters, Adriaanse, Koeman, Ten Cate… Wie zal de volgende zijn? Martin Jol wordt genoemd. Ook weer zo’n stoere mandenvlechter uit Scheveningen. Een Ernst Happel komt er bij Ajax niet in.

Rond Henk ten Cate is in de media een heuse hetze ontstaan. Een beetje bestuur zou dan ingrijpen, in ieder geval zou het zich vierkant achter de geplaagde coach scharen. Wat doet Martin van Geel? Hij zwijgt Ten Cate het steentijdperk in. Henk krijgt een schop mee, in stille collaboratie met de vijanden. Overigens: Henk, wie?

Je hoefde geen ziener te zijn om te weten dat popi-Henkie niet een man voor Ajax is. Ten Cate is niet gebouwd op dialectiek. Soms denk ik dat hij zelf verbaasd is als hij weer eens uit zijn woorden is gekomen. De geliefde sport van deze coach is: knorren.

„Mooi weer hè, Henk?”

„Doe mij maar een bankje mist.”

„Broodje pindakaas, Henk?”

„Liever salami.”

Zeg tegen Henk dat zijn vrouw er fantastisch uitziet, en hij antwoordt: „Hoe zou jij dat dan kunnen weten?” Henk ten Cate is het geïnstitutionaliseerde minderwaardigheidscomplex. Juist daarom zou de mensheid altijd lief en teder voor hem moeten zijn. Maar zo zit de mensheid niet in elkaar, en zeker die van Ajax niet.

Er werd schamper gereageerd op het aanbod van Chelsea om veldtrainer te worden. Alsof Ten Cate regelrecht in de armen van een degradatie liep. Gesolliciteerd worden als veldtrainer van Chelsea: ik vind het wel een eer. Zeker voor een Nederlander. Guus Hiddink doet het al een tijdje voorkomen alsof Roman Abramovitsj zijn butler is. Alsof die rijke gek denkt dat er maar één Nederlander is die verstand heeft van voetbal. Nou, Ten Cate is dus de tweede. Veldtrainers hebben de macht, niet de gekostumeerde Hansworsten op zondagmiddag in de dug-out. Waarom kun je na een wedstrijd met Louis van Gaal geen normaal gesprek voeren? Omdat Louis veldtrainer pur sang is. Een dag zonder bal aan de voet is een dag niet geleefd.

Henk ten Cate wil het offer Ajax tot het bittere einde doorstaan. Tegen beter weten in, natuurlijk. Ik begrijp hem wel. Waarom zou hij het de gepatenteerde schim Martin van Geel nog makkelijker maken? Waarom nog meer macht toekennen aan een provinciale amateur die een taxi nodig heeft om door Amsterdam te rijden? Henk heeft zijn trots, en die is een stuk substantiëler dan het ijdele gebak Van Geel.

Stel nou dat Ten Cate inderdaad een voetbalverstand van los zand heeft. Dan staat hij toch prima in de continuïteit van Ajax. In de continuïteit van Wouters, Olsen, Adriaanse, Blind en Koeman. Je zou kunnen zeggen: Ten Cate houdt tenminste de clubkleuren hoog. Anders dan het miserabele sjaaltje dat Van Geel altijd om de nek heeft als hij de Arena betreedt. Hooghouden in de zin van: het volkslichaam dat der dagen zat is en hunkert naar de voltooiing van ellende. Naar het einde.

Met Ten Cate is niets mis, behalve dan zijn immer gekwetste ziel. Met Ajax is alles mis: club zonder ziel. Een club die noch gezangen, noch waakvuren verdient. Al helemaal geen veldtrainer.