Dead sister of dad’s sister

Een Amerikaans tv-reclamespotje dat oproept een gentest op borstkanker te laten doen, ‘profiteert van de angsten in onze maatschappij.’ Dat zei Ellen Matloff directeur van de afdeling die genetische tests naar kankerrisico uitvoert aan het Yale Cancer Center. Haar afkeurende woorden betreffen de tv-spotjes van het bedrijf Myriad.

Myriad bezit in de Verenigde Staten de patenten op de borstkankergenen BRCA1 en 2. De test die mutaties in die genen opspoort en die de kans op borstkanker als uitslag geeft, is exclusief eigendom van Myriad. De Myriadtest kost 3.120 dollar.

Vrouwen met risicoverhogende mutaties in BRCA1 of -2 staan voor de keus om zich regelmatig te laten controleren, of om hun borsten preventief te laten verwijderen.

Familieleden van borstkankerpatiënten krijgen de BRCA-test aangeboden via klinisch-genetische centra als minstens twee of meer naaste verwanten borstkanker hadden, of als één het had voor haar vijftigste.

Veel kankerspecialisten zijn boos op Myriad omdat ‘familiale borstkanker’ daarin erg ruim is gedefinieerd. In het spotje gaat het zo: ‘ik heb borstkanker in mijn familie.’ Zegt een vrouw. Een andere vrouw benoemt een patiënte: ‘mijn moeder.’ Nog een ander: ‘mijn oma.’ Een vierde: ‘my dead sister’. Volgens de New York Times zegt ze overigens: ‘my dad’s sister.’ Als iedereen met één borstkankerfamilielid naar de dokter loopt voor een test, dan krijgt de dokter het druk en gaan veel vrouwen boos en bang terug naar huis. Borstkanker komt zo vaak voor (1 op de 10 vrouwen krijgt het) dat het ook heel goed toeval kan zijn dat twee vrouwen in één familie het krijgen.

En dan nog: als er echt een aanwijzing is voor familiale borstkanker, vindt de Myriadtest maar in één op de vier vrouwen een mutatie. Bij de anderen zit de wellicht familiale kankergevoeligheid niet in de BRCA1- en BRCA2-genen.

De spot is kort en zeer goed van opbouw. Na die eerste opsomming over die zus, moeder en oma zegt een vrouw : ‘Ik vraag me af of het vermijdbaar is.’

‘Ik vond mijn risico door BRAC-analyse.’ (BRAC-analyse is de gentest van Myriad.) En meteen daarna: ‘er zijn werkzame medische behandelingen’. Om te besluiten met: ‘Be ready against cancer, NOW!’ En daarna de oproep er met je dokter over te praten, of een telefoonnummer te bellen voor inlichtingen. De test is niet vrij te koop. De dokter moet hem voorschrijven.

De uitzendingen begonnen half september in een aantal noordelijke staten. Veel ethici en klinisch-genetici die zich met kankertests bezighouden staan op hun achterste benen. Maar de beurskoers van Myriad die het hele jaar toch al een opgaande lijn vertoonde kreeg er sinds half september nog eens 6 dollar bij.

Het spotje is te zien op myriad.com