De Nicolas Sarkozy van het rugby

Succesvol zakenman, vriend van president Sarkozy en binnenkort staatssecretaris Jeugd en Sport. Vanavond is Bernard Laporte vooral bondscoach van de Franse rugbyploeg.

Al voordat de kwartfinale Frankrijk-Nieuw Zeeland vanavond begint, is één resultaat zeker: aan het einde van de avond is het wereldkampioenschap rugby mediagenieke sterren kwijt. De verliezers zijn óf de All-Blacks, de grote favorieten van het toernooi, óf het is Bernard Laporte, de coach van het Franse team.

Want zo liggen de verhoudingen. Waar Nieuw Zeeland tot nu toe uitblinkt met een sterk team dat elke wedstrijd begint met de indrukwekkendste haka en eindigt met de hoogste score, wordt het gezicht van het Franse rugby bepaald door één frêle man met een brilletje langs de kant. Bernard Laporte (42): bondcoach sinds 1999, gefortuneerd zakenman, in Frankrijk bekend van reclame op televisie én als marionet in het satirische programma Les Guignols de l’info – en ook nog eens de aanstaande staatssecretaris Sport.

Waarom Laporte? Omdat hij het symbool is van de vercommercialisering van het rugby, zeggen sommigen. Hij heeft zijn bekendheid en relaties als rugbyman aangewend voor de opbouw van een zakenimperium. Laporte bezit onder meer een half casino, drie campings en twee restaurants, een brasserie in Arcachon, het populaire vakantiemeer onder Bordeaux. Hij geeft cursussen management in bedrijven (12.000 euro per sessie) en beheert zeventien reclamecontracten.

Een gemiddelde topvoetballer zou makkelijk even ver kunnen komen, maar in het nog betrekkelijk ‘pure’ rugby is Laporte een voorloper, en omstreden. Terwijl de Franse rugbyfederatie spelers heeft verboden de symbolen van het Franse rugby persoonlijk uit te baten, verkocht Laporte via zijn eigen website nationale shirts voor 146 euro per stuk.

Trekt hij alleen daarom aandacht? Nee, het komt óók, misschien wel vooral, omdat Laporte de Nicolas Sarkozy van rugby is, zeggen anderen. Een felle, offensieve leider, net als de Franse president. Kan schelden en vooropgaan in de strijd. Zoekt allianties met machtige mensen, maar blijft eigenwijs. Vent zijn succes en rijkdom zonder gêne uit. Vocht zich omhoog terwijl er in de rugbywereld aanvankelijk op hem werd neergekeken – als speler (bij Bègles) haalde hij nooit het nationale team.

Laportes aura van self-made winner zou Sarkozy hebben aangestaan toen zij elkaar ontmoetten tijdens een potje strandvoetbal bij het meer van Arcachon, drie jaar geleden. „Je zou een goede minister van Sport zijn”, zou Sarkozy, toen zelf nog minister, na de wedstrijd tegen Laporte hebben gezegd. Ze werden vrienden, en na zijn verkiezing tot president in mei benoemde Sarkozy Laporte tot staatssecretaris Jeugd en Sport. Met de bepaling dat hij pas in functie treedt na het wereldkampioenschap.

Als coach maakte Laporte indruk door het zieltogende Stade Français uit Parijs in drie jaar naar het eerste kampioenschap in negentig jaar te leiden. Dat was in 1998, vlak voor zijn aantreden als bondscoach.

Maar hij ontwikkelde ook een gewoonte die hem nu al jaren kritiek oplevert: buitenlandse modellen kopiëren omdat anderen er successen mee boekten. Vier jaar geleden liet hij Frankrijk op het WK in een vaste stramien gegroepeerd spelen – zoals Australië in 1999 wereldkampioen werd. Hij strandde in de halve finale tegen Engeland, dat beschikte over een selectie die verschillende spelsystemen aankon. En zie, dit jaar decreteerde Laporte vooraf: „Dit kampioenschap win je met dertig spelers.” In vrijwel elke wedstrijd verschijnt een stevig vernieuwd vijftiental. Zo komt een van de meest opvallende spelers van de afgelopen weken, het langharige en bebaarde ‘holenmens’ Sebastien Chabal (die weigert Engels te spreken), vanavond pas in de tweede helft aan bod.

Nieuw Zeeland vs Frankrijk gold voor het Franse publiek vooraf als de gedroomde finale voor het WK in eigen land. Toen les Bleus al in de openingswedstrijd tegen Argentinië verloren, kreeg Laporte veel kritiek. Hij liet voor de wedstrijd de afscheidsbrief voorlezen die een zeventienjarige communistische verzetsstrijder, Guy Môquet, in 1941 schreef, vlak voordat hij werd gefusilleerd. Eerste woorden: „Ik ga sterven.” Dat zou de spelers hebben ontmoedigd.

Bij verlies vanavond komt voorlopig een einde aan de carrière van Laporte als rugbycoach. En als politicus? President Sarkozy verzekerde vorige week dat Laporte ook staatssecretaris mag worden bij een vroegtijdige uitschakeling van het Franse rugbyteam. Laporte heeft niet gezegd of hij dan zelf nog wil.