Boeings nieuwe jumbojet is niet ‘groen’ genoeg

Luchtvaartmaatschappijen vinden de nieuwe jumbojet van Boeing ouderwets en niet milieuvriendelijk. British Airways bestelt liever Airbustoestellen.

Reuzengrote billboards van Boeing op de Londense luchthaven Heathrow moesten de kopers van nieuwe vliegtuigen verleiden. De geheel vernieuwde Boeing 747-8 levert volgens de tekst ‘een grote bijdrage aan groenere, stillere luchten’. Het heeft niet geholpen. Vietnam Airlines sprak deze week over „verouderde Amerikaanse techniek” . En British Airways brak vorige week al met zijn status van ‘Boeing-fan’ door een order bij concurrent Airbus voor de superjumbo A380.

„Het is een zorgvuldige afweging geweest’’, zegt Colin Talbot, manager voor de Benelux van British Airways (BA). „Milieuoverwegingen hebben de doorslag gegeven. We willen duidelijk maken dat het verminderen van de CO2-uitstoot voor ons menens is en dan is de A380 het beste toestel.’’

Het ontwerp van de Boeing 747 gaat terug tot de jaren zestig, al is de nieuwste versie veel zuiniger dan de nu bestaande 747-400. Maar BA zegt dat de A380 minder brandstof per passagier verbruikt en daarmee milieuvriendelijker én goedkoper is. BA is al jaren de grootste ‘fan’ van de Boeing 747 met een vloot van 57 jumbo’s; BA heeft wel Airbussen in dienst, maar dat zijn kleinere toestellen.

British Airways heeft van de A380 twaalf stuks besteld, met een optie op nog eens zeven. Het bedrijf gaat de A380 inzetten op drukke langeafstandsroutes: onder meer naar de westkust van de Verenigde Staten, Australië en Zuid-Afrika. De A380 biedt plaats aan 525 passagiers – een Boeing 747 heeft 100 stoelen minder.

BA heeft tegelijkertijd voor nieuwe kleinere Boeings gekozen, met een order van 24 Boeing 787 Dreamliners en een optie op 18 stuks. Deze vliegtuigen, die plaats bieden aan 250 tot 300 passagiers, zullen vooral worden gebruikt voor het zogenoemde point-to-point vervoer van en naar iets minder grote luchthavens.

Behalve de ‘groene’ keus voor de A380 is voor British Airways ook capaciteitsvergroting op de thuisbasis, Londen Heathrow, van belang. Deze luchthaven is de drukste ter wereld (gemeten naar internationale verbindingen), maar is door de beschikbaarheid van slechts twee start- en landingsbanen overvol aan vluchten. In dat geval geldt: hoe groter het vliegtuig hoe beter voor een maatschappij.

De vlootvernieuwing van BA is nog niet compleet. Twintig 747’s zullen worden vervangen door de A380’s. Na 2009 komt een vervolgorder voor vervanging van de andere 37 jumbo’s. Volgens Colin Talbot is de Boeing 747-8 daarbij niet meer in beeld. Mogelijk besteld BA dan nog meer A380’s.

De ontwikkeling van de A380 liep de afgelopen jaren grote technische problemen op, maar Airbus heeft deze nu overwonnen, zegt de Europese fabrikant. Met een vertraging van twee jaar zal Singapore Airlines op 28 oktober als eerste het toestel in dienst nemen. „We wilden niet bij de vroege vogels behoren voor de bestelling van de A380’’, zegt Talbot. „We hebben afgewacht tot de kinderziektes voorbij waren.”

Toch neemt BA met de order voor de Boeing 787 die voorzichtigheid niet in acht. De Dreamliner is een revolutionair toestel waarvan de romp en vleugels voor het eerst geheel van kunststofmateriaal zijn gemaakt. Het prototype is afgelopen zomer ‘uitgerold’ en had nu middenin de testfase moeten zitten. Maar ook Boeing is onverwacht tegen technische problemen aangelopen, waardoor de eerste testvlucht niet eerder is voorzien dan in december.

Boeing blijft er desondanks bij dat de Dreamliner in het midden van volgend jaar commercieel in dienst zal worden genomen. Talbot zegt dat BA nog andere opties heeft „als er toch problemen ontstaan met de 787’’.

Boeing houdt ook vast aan zijn langetermijnvisie: point to point verkeer, met minder grote toestellen, zal volgens de Amerikanen op termijn het hub and spoke systeem (grote luchthavens die worden gevoed met aanvoer door kleine vliegvelden en treinverkeer) overvleugelen. Alleen zien grote klanten als BA dat anders. Talbot: „Wij denken dat de systemen naast elkaar zullen blijven bestaan. Het zijn niet alleen overstappers die via hubs reizen en dus beter rechtstreeks zouden kunnen reizen. Er zijn ook heel veel passagiers die daadwerkelijk in de buurt van de grote hubs moeten zijn.”

BA legt momenteel de laatste hand aan een nieuwe terminal op Heathrow. ‘Terminal Five’ wordt in maart 2008 geopend en is volledig in handen van BA. Volgens Talbot is dit een „ideale situatie” voor de ontvangst van de A380, over enkele jaren. Met de vijfde terminal wordt de capaciteit van Heathrow vergroot tot 100 miljoen passagiers per jaar. Nu verwerkt de luchthaven 70 miljoen reizigers.

Ook Vietnam Airlines, een snel groeiende onderneming, wees deze week de Boeing 747-8 af. Hoewel de Vietnamezen zeggen de A380 „nog te groot” voor zichzelf te vinden, serveerden ze de Boeing 747 in zijn geheel af als „verouderde techniek”. De Vietnamzen kiezen voor een mix van kleinere Boeings én Airbussen.