Blackpool tussen wanhopige moed en vergane glorie

Buiten regent het, een grauwsluier hangt over de Ierse Zee. Binnen in de reusachtige balzaal aan de voet van een imitatie-Eiffeltoren, zijn de zoetgevooisde klanken van een elektronisch orgel te horen. Een beetje stijf maar met zichtbaar plezier zwiert een tiental bejaarde echtparen in roze licht over de uitgestrekte dansvloer.

„Ik kom hier al sinds de jaren dertig”, zegt Joan Taylor (87) tijdens een korte pauze. Met een verzaligde glimlach laat ze haar blik door de zaal met zijn talrijke vergulde ornamenten en bloemrijke plafondschilderingen glijden. „Danst u ook?”, vraagt ze hoopvol.

Nostalgie ligt overal in Blackpool voor het opscheppen. In de balzaal, in het overdekte circus, op de pieren, op het strand met zijn ezels, in veel hotels, in stokoude trams en in de Pleasure Beach, een pretpark uit 1896 met een van de grootste achtbanen van Europa. En niet te vergeten de zee van gekleurde lampjes, die ’s avonds aangaan langs de boulevard met manshoge plastic dolfijnen en zeemeerminnen. Vooral veel rondborstige zeemeerminnen.

Een kitscherige sprookjeshof, een tempel van smakeloosheid? Van zulke onvriendelijke kwalificaties hebben ze in Blackpool nooit wakker gelegen. Als de bezoekers maar lol hebben, was het motto. En daaraan ontbrak het niet. Miljoenen Britten hebben hier sinds de Victoriaanse tijd hun vakanties met het grootste plezier doorgebracht.

Nog in de jaren zestig van de vorige eeuw bezochten 17 miljoen mensen per jaar Blackpool. Daarna kwam de klad er in door concurrentie van zonniger oorden langs de Middellandse Zee. Desondanks trekt de badplaats ook nu nog tien miljoen gasten per jaar. Blackpool (142.000 inwoners) telt 3.500 hotels met tezamen 72.000 slaapplaatsen, volgens sommigen ongeveer evenveel als Portugal.

Pretentieus is de stad nooit geweest. Maar vooral de laatste drie decennia is alles, zelfs naar de bescheiden lokale normen, wel erg ordinair geworden. Verruwd ook. Populair voor vrijgezellenpartijtjes, die steevast eindigen in dronkenschap en overlast. Er zijn meer topless bars en goktenten gekomen. De stad ademt verval en verpaupering.

„Hoe verrukt ik ook ben van Blackpool, in het weekeinde komen we er niet meer”, zegt Glenda Barrie, een vrouw uit Manchester die met haar zoon een portie fish and chips verorbert langs het strand. „Dan heerst er vaak een agressieve sfeer.”

Steeds minder gezinnen maken de tocht naar Blackpool. Als ze al komen, dan zonder overnachting, ook omdat het met de accommodatie snel bergafwaarts is gegaan. Veel hotels en pensions doen al jaren niets meer aan onderhoud en met de hygiëne is het vaak treurig gesteld. Een lokale komiek, Frank Carson, grapte al jaren geleden dat pensiongasten hier hun schoenen goed moeten afvegen voor ze de straat opgaan.

Ook het Grand Metropole Hotel, een sfeervol maar vervallen hotel waar uw correspondent verbleef, bleek in de malaise te delen. Plotseling begon er op zijn hoofdkussen een hevig gedruppel. Kennelijk van een bovenbuurman die met zijn ochtendtoilet bezig was. Van de douche kon het niet zijn, want de hoteldirectie had het niet nodig geoordeeld de badkamers met zulke moderne hulpmiddelen uit te rusten.

„Veel mensen nemen geen genoegen meer met zulke slechte accommodatie”, erkent Doug Garrett van ReBlackpool, een organisatie die poogt de stad uit het slop te trekken. Met de grote najaarscongressen van de politieke partijen, die vanouds naar Blackpool kwamen, lijkt het eveneens gedaan. Labour, de partij van de werkende klasse die hier altijd zo graag kwam, liet vorig jaar weten niet meer te komen. Ze wenste niet langer met het vervallen Blackpool te worden geassocieerd. De Conservatieven waren er deze week nog wel, maar ook zij overwegen te verhuizen.

Het gemeentebestuur had gehoopt op een nieuwe impuls met de vestiging van een zogeheten supercasino. Maar tot woede van de stad wees de regering dit toe aan Manchester, al is de vraag of het er ooit komt. De puriteinse premier Gordon Brown heeft het project inmiddels op sterk water gezet. De Blackpoolers waren niettemin zó verbolgen over de mislukte kandidatuur, dat ze het Labour-gemeentebestuur in mei prompt wegstemden.

Met de moed der wanhoop probeert Blackpool zich nu alsnog te vernieuwen. Er wordt een nieuwe strandwal aangelegd, er komen nieuwe winkelcentra en er bestaan plannen voor een People’s Playground langs het strand, een eigentijdse speeltuin. Het geheel – uiteraard – voorzien van een lichtshow, die is geënt op het Noorderlicht.

Dit moet uitmonden in de wedergeboorte van de stad. Maar zelfs ReBlackpool erkent dat er nog een lange weg te gaan is.