Holleeder heeft echt met niemand ruzie

Een afgeschermde getuige; de verdachte die zijn advocaat corrigeert en meer raadsels over de keukentapes. Een bewogen week in de zaak-Holleeder.

Het had de week van de getuige Bram Zeegers moeten worden in het proces tegen Willem Holleeder. Niet dat Zeegers door de mand viel tijdens zijn twee dagen durende verhoor, integendeel. De verdediging kreeg geen poot aan de grond bij de voormalig adviseur van Willem Endstra, die achter een scherm onzichtbaar bleef voor het grote publiek. „Heeft u soms een getuigentraining gekregen”, wilde Holleeders raadsman Jan-Hein Kuijpers weten. „Nee”, antwoordde Zeegers met zijn ietwat zachte stem. „Maar mag ik die vraag opvatten als een compliment?”

Hoewel Zeegers, die voor Holleeder belastende verklaringen heeft afgelegd over de afpersing van Endstra, overeind bleef, werd het de week van de keukentapes. Het gaat om gesprekken tussen Willem Endstra en vastgoedhandelaar Harry Pen die in 2001 werden opgenomen in het keukentje van eerstgenoemde. Delen daaruit waren zo'n anderhalf jaar geleden al te horen bij het programma van misdaadjournalist Peter R. de Vries. En deze week konden ook de kijkers van de actualiteitenrubriek NOVA meeluisteren in de keuken van Endstra.

Ook de rechtbank kreeg maandag „een cd’tje uit de collectie van Willem Holleeder”, die claimt dat hij de tapes van Endstra zelf kreeg. Het was een selectie van twee uur waaruit zou moeten blijken dat Endstra louche zaken deed. Het materiaal bleef maandag liggen vanwege het lange verhoor van Bram Zeegers. Dit tot grote irritatie van Holleeder.

’s Avonds bleek waarom. Holleeder had zijn gehele collectie keukengesprekken van zo'n vijftig uur aan NOVA gegeven.

Het viel de rechtbank rauw op het dak, zoveel was duidelijk. Rechtbankvoorzitter Rino Verpalen gaf Holleeder dinsdagochtend subtiel te kennen dat hij niet gediend is van diens media-strategie. „Achteraf bezien is het misschien een domme actie geweest”, zo vroeg Verpalen aan de immer schmierende Heinkenontvoerder. „Als u het zo zegt, misschien wel”, gaf Holleeder toe. „Ik zal het nooit meer doen, edelachtbare.”

Het verzoek om de Holleeder-selectie van de keukengesprekken af te luisteren, werd door de rechtbank afgewezen.

Die spanning liep dinsdagochtend verder op toen Holleeder zich verzette tegen een beslissing van de rechtbank om Anita Schuts, de ex-vriendin van Willem Endstra, te laten verwijderen uit de rechtszaal tijdens het verhoor van kroongetuige Zeegers. Volgens Kuijpers kon het verhoor van Zeegers aanleiding geven voor een nader verhoor van Schuts. Daarom achtte hij het beter dat zij het verhoor van Zeegers niet bij zou wonen.

Toen de rechtbank na een korte schorsing Kuijpers gelijk gaf, begon Holleeder te protesteren.Hij wilde niet dat Schuts de zaal zou verlaten. De rechtbank hield Holleeder voor dat Schuts alleen mocht blijven zitten als zij verder niet meer verhoord zal worden als getuige in het Holleeder-proces. „Dat moet dan maar”, zo concludeerde Holleeder. En zo geschiedde. De kiem van een ruzie tussen raadsman en cliënt leek geboren, zo concludeerde de aanwezige pers op de publieke tribune.

Voor Holleeder waren de berichten in de media over deze ongebruikelijke gang van zaken aanleiding om contact te zoeken met journalist Harry Lensink van het weekblad Vrij Nederland. ‘Ik wil niet dat Jan-Hein nu wordt afgeschilderd als een soort Pietje Bell,’ zo vertelde de Heinekenontvoerder tegen Lensink. „Ik zal het eerlijk zeggen. Het komt misschien vreemd over, maar ik zou m’n ogen uit m’n kop schamen, tegenover iedereen, als Anita Schuts de zaal zou worden uitgezet. Zo ben ik niet, dat ken ik niet. Ik zag het als m’n plicht dat ongedaan te maken.” Volgens Holleeder betekent dit niet dat hij ruzie heeft met zijn advocaat.

Eind goed al goed, zou je zeggen na twee turbulente dagen ‘Holleederen’. Maar donderdagmiddag kwam er toch nog een opmerkelijke aap uit de mouw tijdens het verhoor van Vincent Heus, al leken de officieren van justitie en de rechtbank het niet in de gaten te hebben. Heus komt in het Holleederdossier voor als de klusjesman die onder andere de afluisterapparatuur installeerde in de keuken van Willem Endstra.

Om precies na te gaan hoe en op wiens verzoek die apparatuur was geïnstalleerd bij Endstra, wilde raadsman Kuijpers nogmaals van Heus horen. Voor Holleeder belangrijk omdat officier van justitie Koos Plooij tijdens de zitting meermalen heeft gesuggereerd dat Holleeder stiekem Endstra heeft afgeluisterd en de keukentapes helemaal niet heeft gekregen van Endstra.

Heus vertelde hoe hij begin 2002 op verzoek van Endstra de afluisterapparatuur had geïnstalleerd in de keuken. Dat gebeurde omdat eerder geplaatste afluisterapparatuur in het kantoor van Endstra niet goed werkte. De rechtbank stond uitgebreid stil bij het moment waarop dit was gebeurd. Mede omdat de rekening pas in augustus aan Endstra werd verstuurd. Was het nou begin 2002 of augustus 2002. Heus wist het niet meer. Maar hij had het echt „op verzoek van meneer Endstra” gedaan. Dat Holleeder daar tussen heeft gezeten, zoals verschillende getuigen hebben verklaard, is volgens Heus echt onzin.

Één vraag vergaten de rechtbank en de officieren van justitie te stellen: waar zijn de keukentapes van NOVA opgenomen als Heus de keuken pas in 2002 heeft geprepareerd? Blijkens de uitzending van NOVA zijn die tapes toch echt opgenomen in 2001.

Meer over de rechtzaak van Holleeder op nrc.nl/holleeder