Hoe is het nu met die rechter?

Al weken wordt vooruitgekeken naar de verkiezingen in Pakistan.

Morgen zijn ze. Een kort overzicht van wie meedoet, wie niet, en waarom.

De andere spelers: Benazir Bhutto, oud-premier, nu in ballingschap maar werkt aan terugkeer. Foto AFP Former Prime Minister of Pakistan, Benazir Bhutto, arrives for a meeting in West London, 03 October 2007. Pakistani power-sharing talks with President Pervez Musharraf are "totally stalled," former premier Benazir Bhutto said here Wednesday, dismissing a reported amnesty offer as "disinformation." She confirmed that she plans to return to Pakistan later this month after presidential elections this Saturday, but warned of violence if the current stalemate continues. AFP PHOTO/Leon Neal AFP

1 Morgen zijn er presidentsverkiezingen in Pakistan. Wie gaat naar de stembus?

Niemand. In de Islamitische Republiek Pakistan (165 miljoen inwoners) kiezen de twee huizen in het parlement (de assemblee en de senaat) en vier provinciale raden de president.

2 Wie zijn de kandidaten?Eerst en voor allen: de huidige president, Pervez Musharraf. Hoewel er officieel twee tegenkandidaten zijn, draaien deze verkiezingen feitelijk om hem alleen. Een meerderheid in het parlement en de provinciale raden staat achter Musharraf. Deze verhoudingen kunnen in januari veranderen, wanneer er parlementsverkiezingen zijn. Musharraf kwam in 1999 met een vreedzame staatsgreep aan de macht. Hij werd populair dankzij een liberale economische politiek en vredesbesprekingen met India. Maar hij verloor aanzien, toen hij dit jaar een poging deed Pakistans hoogste rechter te ontslaan.

Makhdoom Amin Faheem is vooralsnog kandidaat namens de oppositionele Pakistan People Party (PPP), in afwezigheid van de leider van die partij, balling en ex-premier Benazir Bhutto.

Wajihuddin Ahmed is de kandidaat van de juristen, die tegen het militaire bewind zijn. Ahmed was één van de rechters die in 2000 aftraden, omdat ze weigerden trouw te zweren aan het militaire bewind. Ahmed wordt gesteund door de alliantie van de door Musharraf afgezette oud-premier Nawaz Sharif. Veel leden van die alliantie zijn deze week uit het parlement gestapt, als protest tegen de kandidatuur van Musharraf.

3 Waarom doen Nawaz Sharif en Benazir Bhutto, die gelden als de grote uitdagers van Musharraf, niet zélf mee?

Ten eerste: omdat beiden niet op de steun van een meerderheid kunnen rekenen, in het huidige parlement en in de provinciale raden.

Verder: Toen Musharraf in 1999 met een staatsgreep aan de macht kwam, werd de afgezette premier Sharif, leider van de Pakistan Muslim League, een jaar later voor tien jaar verbannen. Sharif woont nu in Saoedi-Arabië.

Bhutto, die twee keer premier was in de jaren negentig, verblijft in vrijwillige ballingschap in Dubai om vervolging wegens corruptie te ontlopen. Zij voert echter op dit moment onderhandelingen over amnestie en machtsdeling met Musharraf. Als het overleg slaagt, en gisteren toonde ze zich optimistisch, zou ze in januari, na de parlementsverkiezingen, opnieuw premier kunnen worden.

Zowel Sharif als Bhutto heeft eerder verklaard terug te willen komen naar Pakistan voor de parlementsverkiezingen in januari. Sharif deed vorige maand een poging, maar werd kort na aankomst in Pakistan gearresteerd en op het vliegtuig terug gezet. Bhutto zegt later deze maand terug te willen komen.

4 Musharraf heeft beloofd zijn uniform uit te trekken als hij de verkiezingen wint. Wat verandert er dan?

Pakistan is sinds de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië in 1947 de helft van de tijd geleid door generaals. Ook Musharraf is opperbevelhebber van het leger. Dat maakt hem de machtigste man van het land. Op veel belangrijke bestuurlijke posten heeft hij militairen aangesteld.

Als Musharraf na zijn overwinning morgen daadwerkelijk zijn uniform uittrekt, en zijn militaire macht overdraagt aan een generaal, wordt hij afhankelijk van diens loyaliteit. Als president blijft hij echter invloedrijk.

5 Waarom vindt het Westen Pakistan belangrijk?

Sinds 9/11 is Musharraf een bondgenoot van de Verenigde Staten in de strijd tegen terreur. Pakistan geldt als belangrijke sleutel voor de aanpak van extremisten én stabilisering van Afghanistan. Tegelijk gebruiken veel Talibaan-strijders (Pakistanen en Afghanen) de grensregio’s in Pakistan als basis voor het uitvoeren van hun aanslagen.

Vóór 11 september 2001 was Musharraf één van de weinige politieke leiders die de Talibaan hadden erkend als legitieme regering. Pakistanen in provincies als Baluchistan en de North-West Frontier Province waren woedend over Musharrafs onverwachte besluit om bondgenoot van de VS te worden. Zij boden vluchtende Talibaan onderdak.

Musharraf moet nu schipperen tussen de VS, waarvan hij miljarden krijgt om terroristen in de grensregio aan te pakken, en de extremisten in eigen land, die in de grensregio’s Talibaan steunen en steeds vaker ook aanslagen plegen in Pakistan.

6 Hoe is het met opperrechter Chaudhry, voor wie juristen in heel het land in maart de straat op gingen?

Iftikhar Chaudhry werd door Musharraf op non-actief gesteld, mogelijk omdat hij juridische bedenkingen had tegen de herverkiezing van Musharraf. Na massale straatprotesten van juristen en onderzoek van een speciale commissie werd het ontslag weer ongedaan gemaakt. Vorige week vrijdag gaf het Hooggerechtshof onder zijn leiding Musharraf toestemming zich te kandideren voor herverkiezing. De oppositie, die stelde dat Musharraf geen kandidaat mocht zijn zolang hij ook opperbevelhebber van het leger was, verloor daarmee de rechtszaak die ze had aangespannen. De vraag is nu of Chaudhry zijn mening over Musharraf heeft gewijzigd, of dat hij gewoon een eigenzinnige rechter is, die er nooit per se op uit is geweest de president dwars te zitten.