Een einde aan de gokparadijsjes

Het kabinet wil over de winst op gokautomaten kansspelbelasting gaan heffen. De branche is geschokt en vreest groeivan het clandestiene circuit.

Een nieuw casinoachtig paradijsje is begin dit jaar verrezen in het pand waar vroeger de gokhal van wijlen topcrimineel Mieremet was gevestigd. Het vers gepoetste marmer glimt de bezoeker tegemoet. Net als in de andere gokautomatenhallen die de Amsterdamse Reguliersbreestraat rijk is, weerschijnt de nerveuze verlichting van de gokmachines in talloze spiegels. De vraag is hoelang nog en of er nog nieuwe gokhallen bij zullen komen de komende tijd.

In de Miljoenennota kondigt het kabinet een belastingverhoging aan voor de speelautomatenbranche. Op dit moment moet er omzetbelasting van 19 procent worden betaald over de opbrengsten van de gokautomaten. Het kabinet wil daarvan af en wil de kansspelautomaten met ingang van 1 januari 2009 onder de kansspelbelasting van 40,85 procent brengen. De maatregel moet 200 miljoen euro opleveren.

„We gaan failliet als dit doorgaat, 100 procent zeker”, zegt Annet Kok, woordvoerder van de Vereniging Automatenhandel Nederland (VAN). „Zo’n 400 banen komen op de tocht te staan.” Zowel VAN als Holland Casino zegt door het voornemen overrompeld te zijn. Kok: „Bij de totstandkoming van deze maatregel zijn we geen moment betrokken geweest.”

Ook Holland Casino zal zijn uitbreidingsplannen moeten heroverwegen, zegt een woordvoerder, als het kabinet bij zijn voornemen blijft. De woordvoerder van werkgeversvereniging MKB-Nederland deelt de zorg van Holland Casino en de VAN. Hij noemt het voorstel „onbehoorlijk”. „Juist omdat deze branche altijd actief met de overheid heeft meegewerkt om gokverslaving tegen te gaan of criminaliteit te bestrijden.”

Als de maatregel wordt doorgevoerd, voorspelt Kok een groei van het clandestiene circuit. „Er is een duidelijke behoefte aan gokken en die behoefte blijft. Die moet je reguleren en kanaliseren. Als de branche verdwijnt, gaat het gokken geheid ondergronds. Alle kasten dreigen dan achter de gordijnen te verdwijnen.” Kok wijst erop dat de leden van haar vereniging met justitie afspraken hebben gemaakt over de aanpak van de gokverslavingsproblematiek. „Hirsch Ballin was hartstikke blij met ons.”

Een woordvoerder van GGZ (Verslavingszorg) zegt te begrijpen dat de maatregel extra inkomen voor de overheid oplevert. „Maar het levert ons ook een zorgpunt op. Wij zijn gediend bij een gezonde exploitatie van de automatenbranche. Nu hebben we zicht op het spelgedrag in de automatenhallen. De medewerkers in gokhallen zijn gekwalificeerd om probleemgedrag te onderkennen. Als die mensen door de belastingmaatregel worden ontslagen, raak je dat zicht kwijt.”

VAN-woordvoerder Kok vreest een sanering van de branche. Accountant KPMG heeft in opdracht van de VAN onlangs onderzoek gedaan naar opbrengsten en winsten in de speelautomatenbranche en constateert een ‘trendmatige’ omzetdaling in de amusementscentra en een nog sterkere omzetdaling van speelautomaten in de horeca. De totale omzet van de branche bedroeg in 2005 497 miljoen euro tegenover 579 miljoen in 2004.

De overheid gaat er volgens Kok ten onrechte vanuit dat de sector zijn omzet kan verhogen door minder prijzen uit te keren. „Dat is echt onzin. Als ik meer van de gebruikers had kunnen afpakken, had ik dat toch allang gedaan. Maar als een speler denkt, ik verlies te snel, dan gaat hij weg.”

Geen van de personeelsleden in de gokhallen in de Reguliersbreestraat was vorige week op de hoogte van de kabinetsplannen. „Straks is binnen roken ook nog verboden, nou, dan komt er helemaal niemand meer”, aldus een personeelslid van de gokhal. Staatssecretaris De Jager zal medio oktober bij de behandeling van het belastingplan, reageren op de bezwaren van de branche.