Dwarse statistiek

Bjørn Lomborg: Cool it. Het Spectrum, 276 blz. €17,95

De Deense wetenschapper Bjørn Lomborg kijkt graag dwars aan tegen de statistiek. Smeltend poolijs bedreigt toch de ijsbeer met uitsterven? Niks ervan, legt Lomborg uit in Cool It. Door jachtbeperking is de populatie juist toegenomen. Lomborg ordent de cijfers tot een nuchtere kijk op de opwarming van de aarde. Jazeker, een warmer klimaat zal slachtoffers eisen door hittegolven en malaria. Maar veel meer mensen zullen door de klimaatopwarming van de kou worden gered.

De door mensen veroorzaakte opwarming van de aarde is dus geen noodtoestand die onze beschaving te gronde zal richten. Lomborg gaat uit van een 2,6 graden temperatuurstijging tot het jaar 2100. Dat scenario komt uit de jongste rapporten van het wetenschappelijke klimaatpanel IPCC. Anders dan het IPCC weet Lomborg te relativeren; hij ziet zelfs voordelen in de opwarming van de aarde. De zeespiegel zal dertig centimeter stijgen, maar dat was in de afgelopen eeuw niet anders. Toen hebben we ons probleemloos aangepast. Dijken bouwen ís niet zo duur. Zeker niet als je het afzet tegen de kosten van het terugsnoeien van ons verbruik van fossiele brandstoffen.

Ook de andere gevolgen van de broeikas kunnen we, schrijft Lomborg, beter met slimme oplossingen te lijf dan met een hoge belasting op koolstofdioxide (CO2). Klimaateconoom Richard Tol spreekt zich in Lomborgs boek uit voor een lage belasting op de CO2-uitstoot: twee dollar per ton. Hij was ‘niet enthousiast om zijn voorzichtigheid te laten varen’, schrijft Lomborg. Begrijpelijk, want andere economen komen veertig keer zo hoog uit. Ook de 2,6 graden temperatuurstijging waar Lomborg mee rekent is geen vaststaand feit. Zes graden kan ook, aldus het IPCC.

In Lomborgs boek spelen dergelijke onzekerheden geen rol, maar in werkelijkheid wel. De vraag of we nu keihard moeten ingrijpen in de CO2-uitstoot is niet met een kosten-baten analyse te beantwoorden. Toch heeft Lomborg een punt met zijn pleidooi voor bestrijding van de gevolgen van klimaatverandering. Zelfs zwaar ingrijpen in de CO2-uitstoot helpt op korte termijn niet veel tegen de broeikas.

Lomborg is er van beschuldigd zaken te zonnig voor te stellen. Of hij dat weer doet is gezien de meer dan 400 referenties in Cool It niet zo maar na te trekken. Maar gaat het werkelijk zo goed met de ijsbeer? Volgens een Canadese specialist vermengen optimisten als Lomborg incidenteel herstel van de populatie met de structurele gevolgen van het verlies van het noordpoolijs (polarbearsinternational.org). Lomborg heeft gelijk met zijn oproep dat we het hoofd koel moeten houden, ook in een broeikaswereld. Maar ook koele redeneringen kunnen radicale ingrepen rechtvaardigen.

Op 9/10 houdt Bjørn Lomborg een lezing in Felix Meritis Amsterdam. Inl.: www felix.meritis.nl of 020 623 13 11