Boete van 6.500 euro per illegaal liedje

Vernietiging van cd’s met illegaal verspreide muziek Foto AFP A federal employee drops on the street part of the 500.000 illegal CDs copies that will be destroyed by a bulldozer as part of an anti-piracy campaign in front of the National Congress building in Brasilia, 06 November 2005. The Brazilian government established December 3rd as a National Day against piracy in an effort to stop this illegal industry. AFP PHOTO/Evaristo SA AFP

Rotterdam, 5 okt. - De 30-jarige Amerikaanse Jammie Thomas moet 220.000 dollar betalen omdat ze 24 illegale mp3-liedjes deelde via internet. De rechter in Duluth, Minnesota veroordeelde haar gisteren wegens het delen van liedjes met muziekprogramma Kazaa.

Thomas betaalt, omgerekend, zo’n 6.500 euro per liedje. En toch had de Amerikaanse geluk: in totaal stonden er namelijk 1.702 illegale mp3-bestanden op haar computer.

Kazaa was een tijdlang populaire software om (voornamelijk illegale) bestanden te delen met andere internetgebruikers. Inmiddels is Kazaa allang op het rechte pad – na betaling van 78 miljoen aan vier grote platenmaatschappijen. Maar dat weerhoudt advocaten van Amerikaanse platenfirma’s er niet van om duizenden consumenten aan te klagen wegens schending van het auteursrecht.

De rechtzaak van Jammie Thomas was opzienbarend omdat ze als consument veroordeeld werd voor het verspreiden van illegale content. Ze downloadde niet alleen, maar deelde haar muziekbestanden ook met andere internetters.

Hoewel de verspreiding van illegale bestanden hier ook verboden is, zijn zulke hoge boetes en schadevergoedingen voor Nederlandse consumenten ondenkbaar, zegt Tim Kuik van Stichting Brein. Brein is verantwoordelijk voor de handhaving van de auteurswet. „Wij concentreren ons op diegenen die veel illegale content aanbieden en diegene die het bronbestand als eerste aanbieden.” Bij strafzaken tegen particuliere Nederlanders die bestanden deelden („Op zeer grote schaal”, aldus Kuik) ging het tot nu toe om boetes van enkele duizenden euro’s.

Brein richt zijn pijlen sinds anderhalf jaar op „de grote jongens”: websites die Bittorrent-bestanden aan bieden. Kuik: „Bittorrent is nu in de mode om bestanden uit te wisselen. De torrent-sites zijn de winkels waar je illegale content kunt vinden. We hebben er nu 186 uit de lucht gehaald.” Dat gaat gepaard met flinke schadevergoedingen: in 2006 uitgereikt, moest website Blacktorrent 50.000 euro betalen. De recordboete staat op 110.000 euro. Kuik wil niet zeggen welke website dat moest betalen. „Maar neem maar van mij aan dat het op onze bankrekening staat.”

De Nederlandse regelgeving wijkt af van de Amerikaanse: hoewel delen van bestanden ook strafbaar is, is het hier nog wel toegestaan om illegale content te downloaden. Dat is een doorn in het oog van de NVPI, de branchevereniging van de Nederlandse entertainmentindustrie. NVPI-directeur Paul Solleveld: „In de ons omringende landen, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland gelden strengere regels. Eigenlijk geven wij mensen een vrijbrief om op zoek te gaan naar illegale content.” Solleveld pleit voor een harmonisering van de Europese regels.

De legale downloadmarkt in Nederland groeit ondertussen traag (in de eerste helft van 2007 werd voor 5,4 miljoen online verkocht, volgens de NVPI een groei van 6,8 procent). Opvallend is dat grote Amerikaanse muziekwinkels de afgelopen maanden overstappen op het aanbieden van onbeveiligde muziekbestanden. Zo schakelden iTunes Store, Amazon en Microsofts ZuneStore gedeeltelijk over op onbeschermde muziek. Tim Kuik: De NVPI is blij met de ontwikkeling van laagdrempelige legale downloads. „Maar”, benadrukt directeur Paul Solleveld, „dan is het wel nodig dat minister van justitie Hirsch Ballin het recht om illegale bestanden te downloaden heroverweegt.” De NVPI heeft goede hoop dat de minister dit najaar zijn standpunt wijzigt.

Discussieer over downloaden op: nrc.nl/discussie