Wat is dan toch die nationale identiteit? 2

Het is niet helemaal terecht van Frank Ankersmit om zijn geschiedkundige tips direct aan prinses Máxima te richten. Enerzijds, als je zo duidelijk persoonlijk stelling lijkt te nemen in een beladen debat zoals zij deed, dan kun je ook een op de persoon gericht weerwoord verwachten. Anderzijds, het zal waarschijnlijk moeilijk zijn voor haar om een ingezonden brief te schrijven; bijvoorbeeld om uit te leggen dat ze het misschien wel helemaal eens is met Ankersmit.

Een gunstiger gezinde lezing van haar toespraak laat deze interpretatie namelijk zeker toe. Het spelen op de persoon is hoe dan ook niet echt fair. Máxima is, mogelijk tot haar spijt, uiteindelijk geen echte volledige deelnemer in het debat. Haar rol is om te verenigen, niet om te verdelen. Haar toespraak was beslist ook zo bedoeld: om te laten zien dat er in Nederland plaats is voor verschillende soorten mensen met verschillende soorten achtergrond – juist omdat de Nederlandse identiteit inderdaad geen ‘set van algemene en onveranderlijke eigenschappen’ is (Ankersmits woorden). Dat is een belangrijke boodschap.

Dat de toespraak de echte pijnpunten van het integratiedebat buiten beschouwing liet en blijkbaar niet veel ‘identificatie’ opriep bij veel Nederlanders is een ander verhaal.