Onsdag köttfärsdag

Wat is gehakt in het Zweeds? Of is het toevallig dat de Europese Commissie op woensdagen haar besluiten bekendmaakt?

Gisteren was het weer eens Neelie Kroes-dag in Brussel. De liberale eurocommissaris voor Concurrentie en Mededinging maakte opnieuw miljoenenboetes bekend voor bedrijven die illegale prijsafspraken hebben gemaakt. Vijf asfaltproducenten uit onder meer Spanje, Portugal en Zweden krijgen samen een boete opgelegd van 183,6 miljoen euro voor het onderling verdelen van de wegenbouwmarkt in Spanje.

Daarmee komt de teller voor Kroes op ruim 5 miljard euro te staan. Om precies te zijn: 5.124.657.200 euro, het totaalbedrag dat zij sinds haar aantreden in november 2004 aan boetes voor kartelvorming heeft binnengeharkt.

Andere miljoenenbedragen, zoals de ruim 10 miljoen die Visa eveneens gisteren kreeg opgelegd, of het half miljard dat Microsoft onlangs in hoger beroep heropgelegd kreeg tellen nog niet eens mee. Dat zijn geen kartelboetes maar sancties wegens marktmisbruik.

Uit de boete voor Visa bleek weer eens de vasthoudendheid van Kroes. De creditcardmaatschappij had jarenlang de Amerikaanse bank Morgan Stanley de toegang tot haar Europese netwerk geweigerd. Vorig jaar hadden de twee bedrijven onderling een schikking getroffen, maar de eurocommissaris zette haar eigen onderzoek door.

Kroes (VVD-prominent) had gisteren meer te beslissen. Tussen de bedrijven door gaf zij groen licht voor twee megaovernames: de fusie tussen Sony en de Duitse muziekmaatschappij Bertelsmann, en de aanstaande overname van ABN Amro door het bankenconsortium. De eurocommissaris was zich goed bewust van haar kordate optreden. Dat moest goed overkomen. Het NOS Journaal mocht haar de hele dag filmen – uit het vliegtuig, in de auto, achter haar bureau, in bespreking en op de persconferentie.

Het strakke optreden van Kroes is goed nieuws voor de Europese ministers van Financiën. De kartelboetes verdwijnen in de algemene middelen van de Unie, waardoor de jaarlijkse contributie voor de lidstaten omlaag kan. Europarlementariër Toine Manders (VVD) vindt dat zonde en stelde onlangs voor om de extra inkomsten te steken in startende Europese ondernemers, die doorgaans maar moeilijk financiering bij de bank krijgen. Daar zou de Europese economie veel meer aan hebben. Interessant voorstel, vond de Commissie, maar te ingewikkeld om uit te voeren.

Kroes zelf had ooit een ander voorstel. Zij wil de door haar ingezamelde miljarden steken in haar eigen afdeling. Meer kartelambtenaren voor nog meer kartelboetes.

Philip de Witt Wijnen