Impasse in Kiev is nog niet voorbij

De verkiezingen in Oekraïne hebben de heersende impasse in de Oekraïense politiek vooralsnog nog niet opgelost. De grote partijen zijn het grondig oneens over de vorming van een coalitie.

Toen gisteren bijna 99 procent van de stemmen was geteld en de Partij van de Regio’s van de pro-Russische premier Viktor Janoekovitsj met ruim 34 procent van de stemmen als winnaar naar voren was gekomen, riep zijn rivaal, president Viktor Joesjtsjenko, op tot vorming van een grote coalitie van zijn eigen partij Ons Oekraïne, het Blok Joelia Timosjenko en de Partij van de Regio’s. Alleen zo, met een meerderheid van 403 zetels in het 450 zetels tellende parlement, kan volgens de president het land uit de politieke crisis kruipen.

Janoekovitsj accepteerde het voorstel zonder aarzeling. „We moeten niet naar vijanden kijken, maar naar bondgenoten”, zei hij. Het kan voor Janoekovitsj niet beter uitpakken, want met zijn bondgenoten, het Blok Lytvyn en de Communistische Partij, haalt hij geen meerderheid.

Maar Joelia Timosjenko, Joesjtsjenko’s bondgenoot in de Oranje Revolutie van 2004, gooide roet in het eten. Onder geen voorwaarde wil zij met Janoekovitsj in een kabinet zitten. Dan kiest ze nog eerder voor de oppositie.

Timosjenko zou het liefst een nieuw oranje kabinet vormen met Ons Oekraïne. Samen kunnen zij rekenen op 230 zetels. Genoeg voor een meerderheid en een pro-westerse koers. Maar zo’n kabinet zal niet voor stabiliteit zorgen.

Het Russische dreigement van gisteren om de gasleveranties aan Oekraïne te staken als het niet meteen een schuld van 930 miljoen euro aflost, moet worden beschouwd als een waarschuwing aan het adres van Timosjenko om een grote coalitie met Janoekovitsj niet tegen te werken. In zo’n grote coalitie ligt namelijk voor de hand dat Janoekovitsj, als leider van de grootste partij, premier wordt. En dat is wat het Kremlin wil.

Ook wordt steeds duidelijker dat Joesjtsjenko Timosjenko niet als premier wil hebben. Hun verstandhouding is niet meer zo goed als tijdens de Oranje Revolutie. Door van de politieke chaos van de afgelopen jaren heeft Joesjtsjenko veel populariteit verloren en daardoor vormt de populaire Timosjenko een ernstige bedreiging voor hem. In 2009 zijn de volgende presidentsverkiezingen en Joesjtsjenko ambieert een tweede termijn. Als premier zou Timosjenko alleen maar aan een vergroting van haar populariteit kunnen werken.