Europees wetboek via de achterdeur

Vrijwel onopgemerkt door Nederland wordt onder leiding van de Europese Commissie gewerkt aan een complex juridisch project dat kan uitmonden in een Europees Burgerlijk Wetboek. Dat blijkt uit een rondgang van deze krant langs betrokken deskundigen.

Een wetboek met geharmoniseerde Europese regels zou diep ingrijpen in de manier waarop in Nederland bedrijven en burgers nu conflicten uitvechten over onder meer wanprestatie, ontbindingstermijnen en de levering van goederen. Hiermee wordt in de Europese lidstaten verschillend omgegaan.

Deskundigen waarschuwen dat wat nu als een wetenschappelijk project wordt gepresenteerd, gaandeweg de status van wetboek kan krijgen. „Als je hoogleraren vraagt een lijst van begrippen en principes op te stellen, dan schrijven ze vanzelf een wet”, zegt mr. M. Bouwes, direct betrokken bij het project namens het ministerie van Justitie.

Zo’n vijftien Nederlandse wetenschappers hebben de tekst geheel gelezen en eraan meegewerkt. Het document is nu niet beschikbaar voor de Tweede Kamer en de pers. Slechts vier experts uit Nederland mogen er in deze fase inhoudelijk commentaar op leveren via een gesloten website.

Bouwes waarschuwt dat het concept al in januari klaar zal zijn voor gebruik door de Europese Commissie. Hij vermoedt dat over het gebruik een interinstitutioneel akkoord zal worden gesloten tussen de Commissie, het Europees Parlement en de Raad van ministers. Daardoor krijgt de tekst op Europees niveau formeel gezag als rechtsbron. Lidstaten kunnen er dan moeilijk aan ontkomen. Er zou sprake zijn van harmonisatie van nationale wetgeving ‘via de achterdeur’.

Eind vorige week waarschuwde Herman Tjeenk Willink, vicepresident van de Raad van State, dat de Tweede Kamer meer aandacht moet besteden aan Europese voorstellen. „Europa gaat verder en dieper, en daar kun je maar beter bij zijn”, aldus Tjeenk Willink.

Sluiproute: pagina 7