‘Blijf uit de raderen van de Poolse fiscus’

Voor Poolse werknemers in Nederland is het vaak onduidelijk waar ze belastingplichtig zijn.De ambassade hield een voorlichtingsbijeenkomst.„Laat je welvaart niet zien in Polen, dan word je verklikt.”

Andre Wasik Foto’s Johannes van Assem foto Johannes van Assem 28-09-2007, den haag Polen die in Nederland werken, worden voorgelicht over belasting betalen in Nederland en Polen LET OP!! NIET AANSNIJDEN AUB!!! Assem, Johannes van

Kombinowac, dat woord valt vaak als Polen in Nederland het hebben over de fiscus in hun vaderland. Letterlijk betekent het ‘combineren’, maar voor de Polen is het ook een levenshouding. Ze bedenken slimme oplossingen om de problemen te omzeilen waarmee de Poolse overheid hen opzadelt.

Anna (39) woont en werkt al elf jaar in Nederland. Ze is getrouwd met een Nederlander en heeft de Nederlandse nationaliteit. Maar ze heeft ook haar Poolse nationaliteit behouden. Met het geld dat ze in Nederland heeft verdiend, heeft ze in Polen onroerend goed gekocht. Daarom wil ze niet met haar achternaam in de krant. „Ik ben bang dat de Poolse fiscus mij via mijn bezittingen opspoort om inkomstenbelasting te heffen over het geld dat ik de afgelopen jaren heb verdiend in Nederland. Of dat ik in Nederland onroerendezaakbelasting moet betalen over mijn bezittingen in Polen.”

Anna is naar een bijeenkomst in Den Haag gekomen, bij de handelsafdeling van de Poolse ambassade, waar voorlichting wordt gegeven over de belastingregels die gelden voor Polen in Nederland. De bijeenkomst is een initiatief van een redacteur van het Poolse dagblad Rzeczpospolita, Anna Grabowska. Zij reist heel Europa door om haar landgenoten, die zijn uitgewaaierd over de landen van de Europese Unie, voor te lichten. „Veel Polen die naar het buitenland gaan om geld te verdienen, hebben geen idee welke belastingregels er voor hen gelden”, zegt zij. „De Poolse fiscus verschaft nauwelijks informatie en voor veel gastlanden, zoals Nederland, geldt hetzelfde.”

Het publiek, zo’n vijftig Polen, is divers: studenten, bouwvakkers, managers van Poolse detacheringsbureaus en Poolse belastingadviseurs. Veel aanwezigen willen liever niet met hun naam in de krant. „De Poolse fiscus is niet zo lief als jullie Belastingdienst”, zegt een man die vorig jaar, toen de grenzen voor de Polen definitief opengingen, naar Nederland is gekomen om geld te verdienen in de bouw. „Mijn vrouw en kinderen wonen nog in Polen, bij mijn schoonouders. Ik stuur elke maand geld naar huis. De Poolse fiscus weet nog niet dat ik hier werk. Ik vraag mij af wat wijsheid is. Moet ik die inlichten of kan ik me beter koest houden?”

Grabowska geeft meestal dat laatste advies. „Zorg dat je niet in de raderen van de fiscus terechtkomt”, zegt ze. „Koop geen onroerend goed in Polen en ook geen goedkope auto. Open er geen bankrekening. Als je al een huis hebt, zet dat dan desnoods te koop, ook al wil je het niet echt verkopen.” Ze vertelt de aanwezigen dat ze moeten uitkijken voor jaloerse buren. „Laat je welvaart niet zien als je terug bent in Polen. Dan word je verklikt. Dat komt heel veel voor.”

Grabowska hoopt dat haar landgenoten deze trucjes maar tijdelijk hoeven gebruiken. Er zou een wijziging moeten komen in het belastingverdrag tussen Polen en Nederland, waardoor arbeidsmigranten geen dubbele belastingen meer hoeven betalen. In het Verenigd Koninkrijk heeft haar lobby al succes gehad. Daar zijn afspraken gemaakt met Polen over het voorkomen van dubbele belastingen. Grabowska: „In het Verenigd Koninkrijk geldt sinds 1 januari dat je alleen in het gastland inkomstenbelasting betaalt. In Polen hoeft dat dan niet meer. Dat willen de Polen in Nederland ook graag.”

Het bestaande belastingverdrag tussen Nederland en Polen is gemaakt vóór de toetreding van Polen tot de Europese Unie. Nadat Polen was toegetreden, op 1 mei 2004, kwam de stroom arbeidsmigranten naar Nederland op gang. Die werd nog versterkt toen op 1 mei van dit jaar de grenzen definitief opengingen. In het belastingverdrag is dus geen rekening gehouden met de gevolgen hiervan.

Polen die in Nederland werken, betalen hier, zoals iedereen, loonbelasting en sociale premies. Maar in Polen moeten ze, achteraf, ook nog inkomstenbelasting betalen. Alleen diegenen die kunnen aantonen dat ze het grootste deel van het jaar in Nederland verblijven, hoeven niet bang te zijn voor een belastingaanslag uit Polen.

Grabowska heeft een belastingadviseur van KPMG uit Warschau meegenomen die tips geeft. Andrzej Marczak raadt zijn landgenoten aan om creatief om te gaan met de belastingproblemen tussen Nederland en Polen. „Je moet voor alle twee de landen berekenen in welke belastingschijf je valt”, zegt hij. „Dan kun je bekijken of het gunstig is om in Nederland belasting te betalen of in Polen. In Polen val je met je Nederlandse inkomen al snel in een hogere belastingschijf. Maar als je echt een hoog inkomen hebt, kan het gunstiger zijn om in Polen belasting te betalen.” In Nederland is het hoogste belastingtarief 52 procent, in Polen 40 procent.

Marczak geeft tips hoe je bij de Poolse fiscus kunt aantonen dat je 183 dagen in Nederland hebt verbleven. „Alle documenten die kunnen bewijzen dat je hier was, moet je bewaren”, zegt hij. „Zelfs lidmaatschapskaarten van clubs en bonnetjes van het zwembad. Maar nog beter zijn officiële documenten met stempels en handtekeningen. Daar zijn Poolse ambtenaren altijd erg van onder de indruk.”