Regeren in bouwkeet

De minister van Justitie in de gevangenis en de minister van Volkshuisvesting in een grote bouwput.

Met de complimenten van de Franse president Sarkozy.

Christine Boutin, de Franse minister van Volkshuisvesting, in haar bouwkeet in Lyon. Foto AFP La ministre du Logement Christine Boutin pose dans son nouveau bureau situé dans l'une des 25 constructions modulaires de 20 m2, le 17 septembre 2007 sur la Place Bellecour à Lyon, où elle "délocalise" son ministère du 17 au 27 septembre " afin de mobiliser l'ensemble des acteurs de la chaîne du logement". "Mon objectif est de relancer la construction du logement en France", a déclaré la ministre devant la presse, en rappelant l'objectif du gouvernement de construire 500.000 logements par an, dont 120.000 logements sociaux. AFP PHOTO PHILIPPE MERLE AFP

Op het bureau staat een plastic waterfles met een witte roos. Dan een ongemakkelijke stoel. Een houten katrol op kniehoogte die dient als tafeltje, met een portret van president Sarkozy, en een foto van minister Boutin (Volkshuisvesting). In de hoek staat een straalkacheltje – het is koud in de keet. En een paar laarzen. Want als het regent worden de gangen in het ministerie modderpoelen.

Dit is de werkkamer van Christine Boutin. Zij is een gewoon mens, dat is duidelijk. Bij problemen met het ministeriële toilet moet het standaardnummer 0820888222 gebeld worden, staat er op de deur van de portocabin naast haar kamer. Twaalf eurocent per minuut.

Het is zo langzamerhand een vertrouwd verschijnsel in Europa: politici die proberen uit hun institutionele torens te breken. Met de bus door het land, stage lopen in een ziekenhuis, alles om te laten zien dat uw bestuurder dicht bij de mensen en hun problemen staat. In Frankrijk kregen de ministers van de nieuwe regering-Fillon dit voorjaar allemaal de opdracht naar buiten te gaan: communiceren, net als de president zelf. Wie Sarkozy nadoet, krijgt complimenten: de minister van Justitie in de gevangenis, de minister van Onderwijs op school.

Maar niet vaak werd het toneelstuk zo opgevoerd als onlangs in Lyon. Minister Boutin verhuisde haar complete staf, inclusief kok en twee chauffeurs, naar een kamp met bouwketen en een vergadertent op het Place Bellecour. Een ministerie op straat. „Volgende week zijn we allemaal verkouden”, moppert de coördinator.

Minister Boutin bivakkeert buiten met een boodschap. Dit is het begin van een „nationale bouwput” om de woningnood in het land aan te pakken. Er moeten in razend tempo 500.000 nieuwe woningen worden gebouwd.

Het kamp is aangekleed als een heus decor voor beleid in actie. ‘Bouwterrein’ staat er bij de ingang. Er zijn keten voor de pers, keten voor vergaderingen met ‘het veld’ of voor de staf. In het midden is een partytent waar de minister op een podium meetings houdt. In twee weken zijn projectontwikkelaars, huizenbouwers, gemeenten, banken, etc, etc, naar het kamp in Lyon gekomen om het nationale reddingsplan voor de woningbouw „in de steigers te zetten”.

De boodschap wordt ook buiten het kamp uitgedragen. Pal voor de deur is een metroroltrap die een eindeloze stroom forensen, scholieren, studenten, winkelpubliek en dagjesmensen het plein opduwt. Ze komen daar oog in oog met sjablonen van de Parijse kunstenares Miss.tic. „Ik zoek de waarheid – en een woning”, zegt een Miss.tic-vrouw op de zijkant van het ketenkamp.

Sommige voorbijgangers maken zelf ongewild deel uit van de voorstelling. Zoals Radenda (18), Melanie (20) en Bart (20). Ze staan in de rij voor het kamp met een vraag: „Help ons, help ons”, zegt Radenda. Samen hebben ze 900 euro te besteden, maar het lukt niet een woning te vinden. „Niemand wil verhuren aan samenwonende studenten.” Ze gaan kijken wat de minister voor hen kan doen.

Niet dat ze die te zien krijgen – bouwterreinen en ministeries hebben gemeen dat ze verboden zijn voor onbevoegden.

Fransen raken gewend aan spektakel op straat. Vorige winter werd de hoofdact verzorgd door de Kinderen van Don Quichot, een spontane hulporganisatie onder leiding van acteur Augustin Legrand, die in allerlei Franse steden tentenkampen installeerde om de aandacht te vestigen op de problemen van daklozen.

Christine Boutin vroeg Legrand deze week, met kennelijke waardering, voor haar te komen werken. (Hij weigerde). Maar zeg niet dat de minister de actie van de daklozen heeft afgekeken. Kijk, daar staat Alain Dinin, topman van Frankrijks grootste projectontwikkelaar, Nexity. „Het was ons plan”, zegt hij trots, „dat de minister wel een paar weken in Lyon kon blijven”. De afgelopen weken was iedereen die telt in de woningbouw immers toch in Lyon: er waren drie congressen gepland waar de minister moest spreken.

Af en toe was het lastig. „Zijn we klaar?” vraagt ze op een avond, koud, moe en geïrriteerd aan de woningbouwers. „Of heeft u me nog meer beloftes te vragen?” Maar nu heeft ze het resultaat gepresenteerd: het ‘charter van Lyon’, met tal van toezeggingen om de sociale woningbouw uit te breiden. En de complimenten van president Sarkozy, voor zoveel dynamiek, midden in de samenleving.

Lees voor een verslag en de uitkomsten: www.reunions-de-chantier.org