Raad VN kritiseert repressie in Birma

De mensenrechtenraad van de Verenigde Naties heeft gisteren, op verzoek van de Europese Unie, de regering van Birma bekritiseerd voor „de voortgaande gewelddadige repressie van vreedzame demonstraties”.

Het is de eerste keer dat de raad een ander land dan Israël fors op de vingers tikt. De raad roept de regering van Birma unaniem op tot „uiterste terughoudendheid”. Birma moet „afzien van verder geweld tegen vreedzame demonstranten” en „onmiddellijk alle arrestanten en mensen die worden vastgehouden” vrijlaten, onder wie oppositieleider Aung San Suu Kyi. Ook moet Birma eindelijk de VN-mensenrechtenrapporteur voor Birma, de Braziliaan Paulo Sergio Pinheiro, toelaten. Pinheiro, die de raad gisteren toesprak, krijgt al vier jaar geen visum.

De mensenrechtenraad, waarin westerse landen in de minderheid zijn, gebruikte niet het woord ‘veroordelen’. Rusland, India, China en Cuba vonden dat te ver gaan. In de tekst staat nu dat de raad de repressie in Birma „ernstig betreurt”. De tekst werd unaniem aanvaard, wat bijzonder is voor een orgaan waarin de niet-westerse meerderheid vaak westerse initiatieven overtroeft.

China, dat eerder in de VN-Veiligheidsraad een veroordeling van Birma had tegengehouden en dat ook in de mensenrechtenraad assertiever wordt, toonde zich opmerkelijk soepel. Volgens waarnemers wil China niet steeds moeilijk doen nu de Olympische Spelen in Peking dichterbij komen. Non-gouvernementele organisaties hebben gesuggereerd de Spelen te boycotten als China de mensenrechten niet beter respecteert.

Terwijl Ibrahim Gambari, speciale gezant van VN-chef Ban Ki-moon, in Birma gesprekken voerde met regeringsvertegenwoordigers en Aung San Suu Kyi, vertelde Zweeds diplomaat Johan Hallenborg de mensenrechtenraad wat hij afgelopen dagen in Birma had gezien: „Mensen werden in steegjes achternagezeten en op de vlucht door militairen beschoten. (…) Het regime probeert totale angst te zaaien bij alweer een generatie burgers.”

Gambari heeft Birma gisteren verlaten en is brengt later deze week verslag uit aan Ban Ki-moon. Het leger heeft vannacht in Rangoon opnieuw arrestaties gepleegd. Met zeker acht vrachtwagens zijn volgens persbureau Reuters gevangenen uit Rangoon afgevoerd. Volgens oppositiegroepen zijn zesduizend mensen opgepakt. Tachtig monniken en 149 nonnen die afgelopen week werden opgepakt zijn vandaag vrijgelaten. Volgens een kloosterling zijn ze niet mishandeld, maar wel verbaal bedreigd.

nieuws en achtergronden: nrc.nl/birma