Overgave besproken met Karadzic

Medewerkers van Carla del Ponte, hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal, hebben in 1999 met de vroegere Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic onderhandeld over zijn overgave aan het VN-hof.

Dat bevestigt Del Ponte op een geluidsband waarvan fragmenten gisteren te horen waren in het Kroatische tv-journaal. „Vanaf september 1999 stond Karadzic in direct contact met ons kantoor. Hij sprak met ons op vrijwillige basis, maar het mocht van hem niet lijken op een vrijwillige overgave. Ik heb toen voorgesteld om het in Zwitserland te laten plaatsvinden. Later veranderde hij van gedachten en wilde zich niet meer overgeven”, aldus Del Ponte. Zij zei dat drie jaar geleden tegen Dragan Kalinic, de toenmalige voorzitter van het parlement van de Servische Republiek in Bosnië.

Het tribunaal had Karadzic en zijn legerleider Ratko Mladic aangeklaagd wegens de massamoord in Srebrenica, in juli 1995, en voor andere oorlogsmisdaden.

Graham Blewitt, oud-plaatsvervangend hoofdaanklager, zei in 2004 tegen NRC Handelsblad dat het Joegoslavië-tribunaal „met enige regelmaat” heeft gesproken met vertrouwelingen van Karadzic over een vrijwillige overgave. Maar de partijen konden het niet eens worden over de voorwaarden. Ook midden jaren negentig waren er gesprekken met vertegenwoordigers van Karadzic. In 1996 had de toenmalige president van het hof, Antonio Cassese, contact met mensen uit zijn omgeving. Hij leek bereid tot overgave, maar was bang dat hij bij een arrestatie zou worden doodgeschoten door zijn eigen lijfwachten, die geïnfiltreerd waren door aanhangers van de Servische president Slobodan Miloševic. „Hij (Karadzic, red.) gelooft niet dat Miloševic hem zal toestaan om Den Haag levend te bereiken”, aldus Cassese in een vertrouwelijk document.

Op de geluidsband die gisteravond werd uitgezonden, vraagt Del Ponte aan parlementsvoorzitter Kalinic of hij een boodschap van haar bij Karadzic kan bezorgen. „U mag mij die boodschap wel geven, maar ik heb geen idee hoe ik hem kan bezorgen”, antwoordt Kalinic. „Karadzic weet dat hij gevaar loopt”, zegt Del Ponte tegen Kalinic. „Als ze hem vinden, komt hij nooit levend in Den Haag aan. Het zal alleen maar lijken op een arrestatie-operatie. En waarom zeg ik dit? Ik onderzoek dat verhaal over het akkoord tussen Karadzic en Holbrooke”. Kalinic vraagt haar: „Denkt u dat zo’n akkoord bestaat?”. Het antwoord van Del Ponte: „ja”.

Er wordt tot op de dag van vandaag nog steeds gespeculeerd over een herenakkoord tussen de Amerikaanse Balkan-bemiddelaar Richard Holbrooke en Karadzic om de Bosnisch-Servische leider uit handen van het Joegoslavië-tribunaal te houden. Holbrooke ontkent dat er zo’n akkoord is.