‘Ik wist niet eens dat het homo’s waren’

Wat bewoog twee Canadese militairen om in mei dit jaar een Amsterdamse homo in elkaar te slaan? „Fag, dat zeggen we zo vaak.”

Ze hadden drie maanden in Afghanistan gezeten en waren net een dag in Amsterdam. Rond vijf uur ’s ochtends liepen de twee Canadese militairen Ryan en Eric – allebei 22 jaar – van een nachtclub terug naar hun hotel. Onderweg kwamen ze vier mannen tegen. Ze maakten een praatje en plotseling werd er gevochten. Het was een kort gevecht. Toen lag er een man gewond op straat. Eric rende weg en Ryan sprong in de gracht, want de politie kwam er aan.

Het incident vond plaats op 26 mei dit jaar en veroorzaakte veel ophef. Het was het zoveelste incident waarbij een homoseksuele man in Amsterdam in elkaar geslagen werd. Zijn geaardheid was de reden, verklaarde slachtoffer Patrick en zijn vrienden later bij de politie. De twee militairen hadden gevraagd of hij homo was. Ja, zei hij, en kreeg daarop een harde klap in zijn gezicht. Patrick werd wakker in het ziekenhuis. Hij had een gebroken neus, een scheurtje in zijn schedel, bloed in zijn hersenen, zijn reuk- en smaakvermogen waren verdwenen en rechts kon hij niets meer horen.

Gisteren stonden de militairen voor de rechter. Het Openbaar Ministerie heeft Eric zware mishandeling en Ryan openlijke geweldpleging ten laste gelegd. De twee zijn niet groot maar wel breed. Ze dragen allebei een pak dat strak om hun schouders zit. Ze hebben een stropdas om en spreken de rechter aan met your honor. Van het incident, vertelt Ryan, weet hij alleen nog dat ze naar het hotel liepen en dat hij opeens in het water lag. Of het klopt dat hij iets over homo’s gezegd heeft, wil de rechter weten. Het zou kunnen, geeft Ryan toe, dat hij wellicht het woordje fag heeft gebruikt. Maar dat betekent niets. Heeft u iets tegen homo’s, helpt zijn advocate. Ryan: „Helemaal niet. Ik wist ook niet dat het homo’s waren.”

Zijn vriend Eric weet zich beter te herinneren wat er die nacht gebeurde. Eén van de vier mannen droeg een dog tag, een metalen identiteitsplaatje, dat in het Amerikaanse en Canadese leger gebruikt wordt. We vonden het onnozel, zegt Eric, dat iemand zo’n plaatje draagt terwijl hij helemaal niet in het leger zit. En toen zei zijn vriend fag. Gewoon, als geintje, zegt Eric. „Dat betekent zoiets als idioot.” Patrick vond het volgens Eric niet leuk, raakte geagiteerd en duwde zijn vriend twee keer. Hij ging met gebalde vuist tegenover zijn vriend staan, zegt Eric. Tja, en toen haalde hij uit naar Patrick, om zijn vriend te beschermen. Een goed gemikte vuistslag, om hem uit te schakelen. Zodat hij geen gevaar meer vormde. Patrick viel achterover en klapte met zijn hoofd op de straat.

Het had dus helemaal niets met hun homoseksualiteit te maken, vraagt de rechter. Nee, zegt Eric, echt niet. „We maakten gewoon een geintje over die ketting van die jongen. En fag, dat zeggen we zo vaak.” Wanneer kwam u er achter dat het homo’s waren, vraagt zijn advocaat. „Op het politiebureau.”

Na het incident zaten Ryan en Eric 45 dagen vast. Daarna werden ze overgeplaatst naar de NAVO-basis in Limburg, in afwachting van de rechtszaak. Eigenlijk zouden ze in juli weer naar Afghanistan. Maar ze mogen Nederland niet uit. Ze doen nu kantoorwerk.

De ouders van Patrick zitten ook in de zaal. Een arts heeft geconstateerd dat het reukvermogen zijn zoon nooit meer terugkomt, vertelt de vader. Hij kijkt even naar Eric. Die kijkt kort om en kijkt daarna weer strak voor zich uit.

De officier van justitie vindt het een bijzonder ernstig feit. Duidelijk is dat Eric geslagen heeft, op „professionele” wijze, zoals hij dat in het leger geleerd heeft. Dat ze geslagen hebben omdat ze een hekel hebben aan homo’s, kan de officier van justitie niet hard maken. „Maar ik heb wel sterk die indruk.” Ze eist acht maanden cel tegen Eric, en 45 dagen en een werkstraf van honderd uur tegen Ryan.

De advocaten vragen om vrijspraak. Het was ter verdediging, zegt de advocaat van Eric. Mijn cliënt heeft het gevecht niet opgezocht, stelt de advocate van Ryan. De ergste straf hebben hun cliënten al gekregen, zeggen de strafpleiters. Ze mochten niet terug naar Afghanistan. En als ze pech hebben, worden ze ontslagen. Ze zijn geen homohaters, ze hadden die avond zelfs nog heel leuk met een paar homo’s gekletst.

Ryan zegt dat hij zijn les heeft geleerd. Hij heeft zich nooit de impact van het woord fag gerealiseerd. En Eric biedt nogmaals zijn excuses aan. Hij wilde Patrick alleen maar tegenhouden.

Uitspraak over twee weken.