Angst kredietcrisis maakt plaats voor zekerheid

Grote zakenbanken krijgen zicht op de gevolgen van de kredietcrisis. De verliezen stapelen zich in rap tempo op. Maar beleggers reageren enthousiast.

De verliezen stromen met miljarden euro’s tegelijk binnen, maar de kredietcrisis is voorbij.

Paradoxaal? Dat valt wel mee. Even wat bewegingen op de beurs van de afgelopen dagen op een rijtje. Het aandeel Citigroup (de grootste bank van de VS) maakte een winstdaling van 60 procent bekend in het derde kwartaal, en de koers steeg ruim 1 dollar. De Zwitserse bank UBS ontslaat 1.500 mensen en boekt 2,4 miljard euro af en zag de koers stijgen met 1,70 dollar tot 54,94 dollar. Aandelen Bear Stearns, het bedrijf dat in juli nog twee hedgefondsen moest sluiten door de kredietcrisis, wonnen bijna 3 dollar. De grootste huizenbouwer in de VS, Lennar, boekte het grootste kwartaalverlies ooit, en steeg 62 dollarcent op de beurs. En aandelen KB Home, een andere grote bouwer, stegen ondanks eveneens forse verliezen met bijna 1 dollar.

Het derde kwartaal van 2007 zal de geschiedenisboekjes ingaan als een roerig kwartaal. De gevolgen van de Amerikaanse crisis op de hypotheekmarkt en de daaropvolgende kredietcrisis begonnen wereldwijd hun tol te eisen. Verliezen stapelen zich op met miljarden tegelijk en beleggers verwachten dat de financiële instellingen alleen al voor 100 miljard euro aan schade zullen oplopen.

Het bizarre van de situatie is dat beleggers opgelucht lijken dat de verliezen eindelijk boven water komen. Tot nu toe waren niet zozeer de slechte cijfers aanleiding weg te vluchten van de beurs, maar juist de onzekerheid over die cijfers. Niemand leek nog te weten hoe groot de risico’s waren die beleggers, maar ook financiële instellingen onderling, liepen.

De angst maakt nu plaats voor voorzichtige zekerheid. De verliezen zijn soms fors, maar de omvang van het probleem wordt duidelijk. De echte hausse aan derdekwartaalcijfers moet nog komen (zo hebben Franse en Britse banken nog geen enkele helderheid gegeven over hun schade door de crisis), maar de eerste signalen zijn hoopgevend, oordelen beleggers. Hermans Bots van vermogensbeheerder Theodoor Gilissen: „We zien langzaamaan de kopers weer terugkomen op de markt.”

Op de Amerikaanse beurs speelt ook het zogenoemde dollareffect nog een rol. De Amerikaanse munt staat op het laagste niveau ooit opzichte van de euro, wat het voor Europese beleggers aantrekkelijk maakt in de VS te beleggen. Fondsen als Intel, Coca-Cola en Procter & Gamble profiteren daarvan.

Maar nog niet alle kou is uit de lucht. De kosten van beleggingsrisico’s zijn sinds het begin van de crisis fors gestegen en het lijkt erop dat die niet zullen dalen. Maar zoals CPB-directeur Coen Teulings onlangs al analyseerde: het huidige niveau van risicoperceptie is realistischer dan het vorige, extreem lage niveau. Ook de angst voor complexe financiële producten is nog niet voorbij. Die vergrootten de afgelopen maanden de onzekerheid tussen banken onderling. En in de nasleep daarvan liggen ook de zogenoemde kredietbeoordelaars nog onder vuur. Zij zouden complexe producten te makkelijk van een positief oordeel hebben voorzien, waardoor het daadwerkelijke risico op dat product onderbelicht bleef.

Tenslotte kampt ook de Amerikaanse huizenmarkt nog steeds met problemen. Het aantal verkochte woningen in de VS daalde in augustus met 6,5 procent. Een maand eerder daalden de verkopen al met 10,7 procent. Ook het aantal nieuwbouwwoningen blijft ver achter bij het gemiddelde.

Daarmee is de crisis weer terug waar zij begon: de markt voor risicovolle hypotheken waar lokale wanbetalers voor lokale problemen zorgen. Maar daar hoeft de rest van de wereld zich geen zorgen over te maken.