Ziekenhuizen mogen als proef winst uitkeren

De zorgsector start met een experiment waarbij ziekenhuizen winst mogen uitkeren aan investeerders. Voorzitter Frank de Grave van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), de waakhond in de zorg, werkt aan een proef met onder meer het Medisch Centrum Rijnmond Zuid om deze commercialisering van het ziekenhuiswezen te testen. Het toestaan van winstuitkeringen door ziekenhuizen zou een grote nieuwe stap betekenen in de door het vorige kabinet ingezette marktwerking in de zorg.

Nu is het ziekenhuizen verboden winst uit te keren aan derden. Ook het Amsterdamse Slotervaart ziekenhuis dat onlangs in particuliere handen kwam, is verplicht eventuele winsten in de zorg terug te laten vloeien. Externe financiers zijn daarom helemaal niet happig om geld te steken in Nederlandse ziekenhuizen, ook al zien zij kansen in de uitdijende zorgsector.

Ziekenhuizen zijn nu aan strenge financieringsregels gebonden omdat Nederland er aan hecht dat zorg voor iedereen toegankelijk is. De angst bestaat dat investeerders louter zullen gaan voor de verhoging van hun eigen rendement en daarmee de zorgverlening uithollen. Volgens voorzitter De Grave van de zorgautoriteit mag bij het experiment de helft van elke verdiende euro naar de aandeelhouders en moet de andere helft naar de zorg, zodat ook patiënten van de commercialisering profiteren.

Steeds meer ziekenhuizen verkeren in geldnood. In 2006 maakten zij een kwart minder winst dan in het jaar daarvoor, zo bleek onlangs uit een rapportage van strategisch adviesbureau Gupta Strategists, dat de prestaties van ziekenhuizen onderzocht. De onderzoekers noemen hun financiële positie „alarmerend”. Ook het Waarborgfonds voor de Zorgsector trok vorige week aan de bel en waarschuwde voor faillissementen in het ziekenhuiswezen. Investeerders kunnen ziekenhuizen het geld verschaffen dat ze nodig zeggen te hebben om betere zorg te leveren.

„Er kan zo veel meer en beter maar het geld ervoor ontbreekt”, aldus een woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). Investeerders kunnen bovendien druk uitoefenen op de zorginstellingen om doelmatiger te werken. De overheid wil een efficiëntere zorgsector omdat de zorgkosten almaar stijgen en de zorgkosten door de vergrijzing de pan uit dreigen te rijzen.

Het ministerie van Volksgezondheid staat dan ook welwillend tegenover het experiment waar hoogstens een paar ziekenhuizen bij betrokken zouden zijn. Een woordvoerder van minister Klink (Volksgezondheid, CDA) laat weten dat de bewindsman bezig is met een „brede inventarisatie van dit soort initiatieven in het buitenland”.