Weg met de vliegtax, en minimumloon omhoog

Vanmiddag begint de Tweede Kamer met de Algemene Financiële Beschouwingen. VVD. D66 en SP hebben alternatieve begrotingen gemaakt, en houden meer geld over dan Bos.

Wouter Bos, minister van Financiën, heeft een compliment uit onverwachte hoek gekregen. „Hij heeft zijn beste beentje voorgezet door een half procent over te houden op de begroting’’, zei zijn voorganger Gerrit Zalm (VVD), afgelopen weekend op een feestje met ondernemers in Paleis Soestdijk. Bos kan een steuntje in de rug goed gebruiken, want vandaag en morgen moet de minister in de ring met de rekenmeesters van de oppositie.

Tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer zullen, anders dan bij de Algemene Politieke Beschouwingen, de financiële specialisten van de oppositiepartijen de begroting scherp tegen het licht houden. En hun oordeel is minder mild dan het oordeel van hun fractievoorzitters, blijkt uit de tegenbegrotingen die de verschillende partijen hebben gemaakt.

„Verkeerde bezuinigingen”, vinden de socialisten van de SP. „Onzalige belastingverhogen”, meent de VVD. „Niet toekomstbestendig”, stelt D66. „Slecht nieuws voor kwetsbare groepen”, oordeelt GroenLinks. Het wordt de gewone burger ‘duur en zuur’ gemaakt, vindt de Partij voor de Vrijheid (PVV).

De sociaal-liberalen van D66 zorgen het best voor de schatkist, becijfert het Centraal Planbureau (CPB) dat drie tegenbegrotingen heeft nagerekend. D66, de SP en de VVD zijn de enige oppositiepartijen die de moeite namen hun tegenbegrotingen door te laten rekenen door het CPB. Overigens uitsluitend voor het jaar 2008; koopkrachteffecten en macro-economische gevolgen zijn niet meegenomen, want daarvoor ontbrak de tijd.

Als de tegenbegroting van D66 wordt uitgevoerd levert dat een overschot op de begroting op van 1 procent van het bruto binnenlands product (bbp), de totale productie van diensten en goederen ter waarde van 582 miljard euro in 2008. „Daarmee is D66 0,3 procent (1,8 miljard euro) zuiniger dan het kabinet”, zegt Frans Suijker van het CPB.

De aanzienlijke besparing ten opzichte van het kabinetsbeleid boekt D66 vooral met het terugdraaien van de extra uitgaven aan sociale zekerheid (700 miljoen euro). Zo worden de hogere uitkeringen voor volledig arbeidsongeschikten (WAO-ers) teruggedraaid en WAO-ers tussen 45 en 50 jaar moeten alsnog worden herkeurd. Verder wordt de kinderbijslag vanaf het derde kind afgeschaft. Er wordt bezuinigd op de huurtoeslag, op de AWBZ (thuiszorg, verpleging ouderen) en de pensioengerechtigde leeftijd wordt iets verhoogd.

Extra geld steekt de partij in onderwijs, openbaar vervoer, milieu en cultuur. Dat kost 800 miljoen extra, maar door een lastenverlaging van 600 miljoen en extra belastingen voor het bedrijfsleven, houdt D66 toch 1,8 miljard onder de streep over ten opzichte van het kabinetsbeleid.

Anders is dat bij de SP, volgens het CPB „kampioen uitgeven”. Zo’n 6,6 miljard euro willen de socialisten steken in „goede zorg” en verhoging van het wettelijk minimumloon (met 1,25 procent). Vrijwel alle bezuinigingen van het kabinet op de zorg worden teruggedraaid, variërend van de eigen betaling bij de AWBZ tot de budgetbeperking van ziekenhuizen. Extra geld moet er naar het personeel in de zorg, naar zorg voor jongeren en daklozen en de basisverzekering wordt verder uitgebreid (zelfzorgmiddelen), als het aan de SP ligt.

Wie dat zal betalen? Defensie èn het bedrijfsleven, want de SP is ook kampioen bezuinigen, stelt het CPB vast. De lasten voor gezinnen worden met 4,3 miljard verlicht, maar bedrijven en de hoge inkomens hebben het nakijken: 6,4 miljard euro moet het ‘grootkapitaal’ ophoesten als de SP het voor het zeggen krijgt. De verlaging van de winstbelasting van 29,1 naar 25,5 wordt ongedaan gemaakt. De verhoging van het eigenwoningforfait voor huizen boven 1 miljoen euro wordt een jaar eerder doorgevoerd. De verlaging van de werklozenpremie (WW) wordt beperkt. En ondernemers in het midden- en kleinbedrijf gaan meer belasting betalen. Het belasten van alle extra’s (gouden handdrukken, bonussen) boven het Balkenende-inkomen had hier niet misstaan. Maar met dat voorstel snijdt het CDA de oppositie de pas af.

De lastenverzwaringen van de SP van 2 miljard zijn de liberale oppositie een doorn in het oog. De tegenbegroting van de VVD valt op doordat de liberalen als enige de lasten met 3 miljard euro laten dalen. De „onzalige belastingverhogingen” van het kabinet (diesel, vliegtickets, verpakkingen, lease-auto’s) worden teruggedraaid; de loon- en inkomstenbelasting wordt verlaagd. Overigens claimt ook Wilders’ Partij Voor de Vrijheid (PVV) een flinke belastingverlaging en extra geld voor meer agenten op straat. Maar hoe hij dit wil financieren is onhelder, een tegenbegroting ontbreekt.

De VVD zet ook op verlaging van de overheidsuitgaven met 5 miljard. Dat is precies het verschil met de begroting van minister Bos. De VVD houdt geld over als gevolg van een terughoudend uitgavenbeleid. Bos houdt geld over „dankzij de hogere opbrengsten van de aardgasbaten en belastingverhogingen”, voegde Zalm fijntjes toe aan zijn compliment voor zijn opvolger, meldt De Telegraaf.