Van blauw naar oranje, en terug

Gisteren leek de ‘oranje’ partij van Joelia Timoshenko de verkiezingen te winnen.

De roes was van korte duur.

Van blauw naar oranje, van oranje naar blauw. Het politieke stoplicht in Oekraïne is sinds de stembussen voor de parlementsverkiezingen afgelopen zondagavond sloten al twee keer van kleur veranderd.

Zag het er zondagnacht volgens de eerste exit polls nog naar uit dat de ‘blauwe’ Partij van de Regio’s van premier Viktor Janoekovitsj de winnaar was, nog geen twaalf uur later wezen de uitslagen uit meer dan zestig procent van de kiesdistricten uit dat het ‘oranje’ Blok Joelia Timosjenko op kop liep.

De overwinningsroes in het kamp van Joelia Timosjenko was maandagmorgen zo groot dat de blonde vlechtdraagster meteen met de andere ‘oranje’ partij, Ons Oekraïne van president Viktor Joesjtsjenko, over een regeringscoalitie wilde onderhandelen. Die wens tot samenwerking hadden beide partijleiders voorafgaand aan de verkiezingen uit strategische overwegingen met een omhelzing bezegeld.

Dat Timosjenko bij die onderhandelingen de belangrijkste ministersposten zou opeisen lag voor de hand. Temeer omdat de machtspositie van president Joesjtsjenko de afgelopen maanden door zijn geruzie met premier Janoekovitsj behoorlijk is verzwakt.

Hoe die onderhandelingen zouden zijn verlopen zal niemand ooit weten. Want in de loop van de middag, toen 70 procent van de stemmen was geteld, sloeg het stoplicht weer op blauw en kroop Janoekovitsj langzaam voorbij Timosjenko om alsnog de overwinning op te eisen. President Joesjtsjenko gaf vervolgens bevel om uit te zoeken of het tellen van de stemmen in het zuiden en het oosten van Oekraïne, waar de achterban van Janoekovitsj woont, wel eerlijk was verlopen.

Ironisch genoeg rest Janoekovitsj gezien de huidige uitslagen maar één coalitiepartner: Ons Oekraïne van president Joesjtsjenko. Nog meer dan eerst lijken alleen de beide rivalen nog in staat om Oekraïne uit de crisispoel te trekken waarin ze het zelf het afgelopen half jaar kopje onder hebben geduwd. Oranje en blauw als basis voor een nieuwe paarse coalitie.

Grote vraag blijft of Janoekovitsj wel zo pro-westers is als hij zich de afgelopen maanden heeft getoond. Want een spelletje golf met de Amerikaanse ambassadeur en een strak pak zeggen nog niet alles. Duidelijk is echter wel dat Janoekovitsj het pro-westerse spel zal meespelen zolang hij westers investeringskapitaal nodig heeft voor de verouderde staalindustrie in het oosten van het land. In dat deel en in het zuiden van Oekraïne woont zijn Russisch-sprekende achterban, die veel minder pro-westers is dan de bevolking in het westen van het land.

Niet verrassend is dat de doorslaggevende stemmen van gistermiddag hier vandaan komen. Het is nu alleen nog noodzakelijk aan te tonen dat die stemmen op tijd zijn uitgebracht. Van die zorg zal Janoekovitsj de afgelopen nacht zeker wakker hebben gelegen.