Tour-trailer wordt perfecte concertzaal

Minister Ronald Plasterk (Onderwijs, Cultuur) opende gisteren de Classic Express.

De omgebouwde, ‘spacy’ trailer is de eerste rijdende concertzaal ter wereld.

‘Spacy’ concertzaal Classic Express, met veel aandacht voor beeld en belichting. Foto Maurice Boyer Presentatie Classic Express 's wereldsÊeerste rijdende concertzaal Foto NRC H'Blad Maurice Boyer 070925 muziek concerten kinderen Boyer, Maurice

Stamp-stamp-klap! Stamp-stamp-klap! De Haarlemse basisschoolkinderen, groep 7, brengen hun ingestudeerde compositie ten gehore. Dertig op de maat stampende kinderen, begeleid op de piano. In een vrachtwagen die er een beetje van wiebelt. „Nee, geen vrachtwagen!”, verbetert presentatrice en pianiste Daria van den Bercken snel, „maar een rijdende concertzaal”.

De Classic Express van het Prinses Christina Concours, die vorige week in Haarlem werd gedemonstreerd, is een unicum. Het is de eerste rijdende concertzaal ter wereld. De concerten vinden plaats in een omgebouwde trailer die eerder gebruikt werd bij de Tour de France. De trailer is in een paar uur uitklapbaar en onherkenbaar omgetoverd tot zaal, met een vergroot vloeroppervlak en een concertpodium dat er aan de zijkant uitsteekt. Met behulp van architect Evelyne Merkx en akoesticus Rob Metkemeijer werd de kolos omgebouwd tot een intieme huiskamer in spacy stijl. Hier kunnen op basisscholen concerten met concertzaal-geluidskwaliteit worden gegeven door jonge talenten van het concours.

Het begon als experiment om de participatie van de jeugd aan te moedigen. Het Prinses Christina Concours ging met z’n prijswinnaars kleine concerten geven op basisscholen. „Wij wilden uitvinden hoe kinderen van 6 tot 10 jaar zouden reageren op leuk gepresenteerde en korte concertjes door jeugdige muzikanten vanaf 12 jaar”, zegt directeur Jochem van Eeghen. Het doel was kinderen te interesseren voor klassieke muziek en aan te zetten zelf een instrument te gaan spelen. Van Eeghen: „Maar juist op scholen ontbreekt een goede akoestiek, een inspirerende omgeving, stilte en een goede piano.”

Zo ontstond het idee voor een mobiele concertzaal. Met hulp van fondsen, bedrijven en privé-investeerders is dit project mogelijk gemaakt. De Classic Express is te bespreken via muziekscholen. In drie kwartier geven talenten van het concours korte concerten, steeds begeleid door een pianist die tevens presenteert en de klas bij de les houdt. Voorafgaand krijgt de klas al een muziekles op dvd, waar ze zelf een compositie leren meedoen: klappend, roepend en stampend. Achteraf is er een constructie met de plaatselijke muziekschool denkbaar. Kosten voor de school: 100 euro per concert.

Het allereerste concert in de bus wordt verzorgd door de dertienjarige Valentina Toth. Ze speelt Liszt: Consolation nr. 3. Tijdens haar spel gaat de verlichting in de gebogen akoestische wand- en plafondconstructie van blauw naar rood. De ledlampjes rondom knipperen. Rond het meisje hangen vijf plasmaschermen waarop artistieke inpressies te zien zijn. „Ze zat gewoon zó (kruislings armgebaar) te spelen!”, is na afloop een reactie van het jonge publiek. Ze hebben haar goed bekeken, maar ook de beeldschermen. En dat het licht steeds van kleur veranderde is ze zeker opgevallen. „Dat was vet!” At the fountain van Davidoff, uitgevoerd door Steven Bourne (19) op cello wordt gevisualiseerd door beelden van akkers vol plantjes, water en stromende figuren. Het klarinetconcert van Timo Tromp (17) wordt ondersteund door wild flitsend rood en groen licht.

„Ons uitgangspunt was het creëren van een zachte, lichte maar ook prikkelende en spannende omgeving waarin de kinderen een bijzondere ontmoeting met klassieke muziek zouden gaan beleven”, zegt Merkx. Het is zeker een belevenis, deze ruimte. Het zachtglanzende zilvergrijs van de overspanning en de lichte vloer gevuld met grote zachte zitkussens vervolmaakt de totaalervaring.

De techniek van de overkapping is samen met TU Delft ontwikkeld door Acoustic Control Systems, dat ook in reguliere concertzalen elektronisch de akoestiek verbetert. Productmanager Karel Smeets wijst op de overkapping die zichzelf opvouwt als de trailer ingeklapt wordt. „Er zitten allemaal microfoons en speakers ingebouwd, er zit een heel ingenieus systeem achter. Moet je al die kabels zien!” Een speciale processor neemt het geluid van de zaal op, via acht microfoons. Dat wordt bewerkt en weer uitgezonden via 24 luidsprekers. Smeets: „Je kunt hier dezelfde galm krijgen als in een kathedraal.”

De acht microfoons registreren genadeloos het hoesten, giechelen en fluisteren van de enthousiaste maar na drie kwartier wat onrustige klas, die het „heel erg leuk, helemaal niet saai” vond en „absoluut vaker naar klassieke muziek gaat luisteren”.

Bekijk het tourschema van de Classic Express op www.classicexpress.nl